Od czego zacząć podział majątku? Poradnik krok po kroku

Jesteście już po rozwodzie. Wiesz, że trzeba podzielić majątek, ale nie masz pojęcia, od czego zacząć. Po latach wspólnego życia nagle trzeba „rozplątać” cały dorobek: mieszkanie, samochód, oszczędności, czasem firmę, a do tego rozliczyć kredyt hipoteczny, który zwykle wisi nad wszystkim niczym ciężka chmura.

Dzisiaj spróbuję przybliżyć, jak rozsądnie rozpocząć ten proces, żeby nie działać po omacku i nie podejmować pochopnych decyzji, których później trudno będzie cofnąć.

Krok 1 Ustal, co wchodzi do majątku wspólnego, a co nie

To moment, który dla wielu Klientów jest największą niespodzianką. Nie wszystko, co kupiliście w trakcie małżeństwa, jest majątkiem wspólnym. I odwrotnie, nie wszystko, co kupiłeś/-aś „na siebie”, jest Twoją wyłączną własnością, nawet jeżeli w dowodzie rejestracyjnym czy księdze wieczystej widnieje tylko Twoje imię i nazwisko.

O tym co wchodzi do majątku osobistego każdego z małżonków pisałam tutaj.  Wszystko inne, co zostało nabyte w czasie trwania wspólności,  wynagrodzenie za pracę, dochody z działalności, mieszkanie kupione z kredytu, samochód, oszczędności  wchodzi do majątku wspólnego i będzie podlegać podziałowi.

Krok 2 Zgromadź dokumenty 

W sprawach o podział majątku dokumenty są najważniejszym dowodem. Jakie zatem dokumenty należy przygotować do wniosku o podział majątku?

• akt notarialny zakupu nieruchomości oraz numer księgi wieczystej,
• umowy kredytowe i aktualne zaświadczenia o saldzie zadłużenia (bank wystawi je na wniosek kredytobiorcy),
• stan rachunków bankowych na dzień ustania wspólności majątkowej małżeńskiej, a niekiedy nawet wyciągi z kont bankowych – swoich i wspólnych – obejmujące przynajmniej okres ostatnich kilku lat,
• dokumenty potwierdzające darowizny lub spadki, które otrzymałeś (umowy, postanowienia sądu, zeznania podatkowe SD-Z2),
• dowody rejestracyjne pojazdów oraz dokumenty zakupu,
• dokumenty dotyczące firmy (CEIDG, KRS, bilanse, umowy spółki),
• polisy ubezpieczeniowe, jednostki funduszy, PPK, IKE, IKZE, stan środków na OFE – o nich Klienci zapominają najczęściej.

Krok 3 Zastanów się nad nakładami i rozliczeniami

To temat, który w naszej Kancelarii potrafi zmienić cały kierunek sprawy. Najczęstsze przykłady, z którymi się spotykam:

• jedno z Was przed ślubem kupiło mieszkanie, a w trakcie małżeństwa spłacaliście z niego wspólny kredyt – to nakład z majątku wspólnego na majątek osobisty,
• z pieniędzy odziedziczonych po rodzicach wyremontowaliście wspólny dom – to nakład z majątku osobistego na majątek wspólny,
• jedno z małżonków po rozstaniu samodzielnie spłacało raty kredytu za wspólne mieszkanie – spłacony kredyt również podlega rozliczeniu.

Warto pamiętać, że rozliczenia nakładów z majątku osobistego na wspólny nie są dokonywane przez sąd z urzędu. Musisz je wyraźnie zgłosić we wniosku albo w odpowiedzi na wniosek. Jeśli o tym zapomnisz – tracisz prawo do dochodzenia tych kwot w późniejszym, odrębnym postępowaniu.

Krok 4 Wybierz drogę: notariusz czy sąd?

Polskie prawo daje Wam trzy możliwe ścieżki podziału:

1. Umowa o podział majątku – jeśli się dogadujecie. Jeżeli w skład majątku wchodzi nieruchomość umowa o podział majątku musi być zawarta w formie aktu notarialnego. W pozostałych przypadkach wystarczy zwykła forma pisemna. To opcja najszybsza i najtańsza, ale jedynie pod warunkiem realnej woli porozumienia po obu stronach.
2. Postępowanie sądowe o podział majątku wspólnego wchodzi w grę kiedy porozumienie nie jest możliwe. To droga najdłuższa (sprawy te potrafią trwać latami) i najbardziej kosztowna, ale czasem jedyna.

W swojej praktyce zawsze przedstawiam Klientom plusy i minusy każdej z opcji w odniesieniu do ich konkretnej sytuacji. Bo z mojego doświadczenia wynika jasno: nie ma jednego, uniwersalnego rozwiązania. Tam, gdzie jeden Klient zyska, próbując mediacji – drugi straci czas, którego nie odzyska.

Potrzebujesz pomocy w podziale majątku?

Każda sprawa o podział majątku to inna historia – inny dorobek, inne emocje, inne oczekiwania. Jeśli zastanawiasz się, od czego zacząć w Twojej konkretnej sytuacji, zapraszam na konsultację do Kancelarii.