tel. +48 502 568 281

Wykorzystanie cudzych zdjęć w sieci

22/06/2020 ,

By Agnieszka Jakubowska - Gregier

With 0 comments

W dobie Internetu, powszechnym stało się zjawisko publikacji fotografii na portalach społecznościowych, stronach firmowych bądź w celu promocji bloga. Oprócz niewątpliwych zalet, jakie umożliwiają środki masowego przekazu, pojawiają się także zagrożenia, w tym naruszenie autorskich praw do utworu poprzez wykorzystanie cudzych zdjęć.

Wykorzystanie cudzych zdjęć w sieci

W przypadku publikacji własnych zdjęć nie ma żadnych ograniczeń. Jako, że jesteśmy ich autorami, możemy rozporządzać nimi wedle własnego uznania. Oczywiście inaczej sytuacja wygląda w przypadku publikacji cudzej fotografii. Zgodnie bowiem z ustawą z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, utworem jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia.  Przykładem mogą być utwory literackie, publicystyczne, naukowe, kartograficzne, programy komputerowe, fotograficzne, audiowizualne etc. Autorowi utworu przysługują zatem prawa autorskie, zarówno osobiste, jak i majątkowe. Zatem bez zgody autora nie jest dozwolone rozpowszechnianie utworu, czyli na przykład publikacja fotografii na swojej stronie internetowej. Zgoda nie musi być udzielona na piśmie, jednakże dla celów dowodowych wskazana jest forma pisemna. Wyjątkiem, który nie przewiduje konieczności pytania o zgodę autora, jest możliwość korzystania ze zdjęć  w Internecie w ramach tzw. prawa cytatu. W tym przypadku należy zawsze wskazać autora fotografii wraz z miejscem pierwszej publikacji, czyli źródła. Należy także podkreślić, że wykorzystanie zdjęć w celu promocji, w tym do celów zarobkowych, związanym z prowadzoną działalnością gospodarczą nie mieści się w granicach dozwolonego użytku.

Uprawnienia autora w przypadku wykorzystania zdjęć bez jego zgody

W przypadku braku wyrażenia zgody przez autora fotografii, uprawniony, którego autorskie prawa majątkowe zostały naruszone, może żądać od osoby, która naruszyła te prawa:

  1. zaniechania naruszania;
  2. usunięcia skutków naruszenia;
  3. naprawienia wyrządzonej szkody:
  4. na zasadach ogólnych albo
  5. poprzez zapłatę sumy pieniężnej w wysokości odpowiadającej dwukrotności, a w przypadku gdy naruszenie jest zawinione – trzykrotności stosownego wynagrodzenia, które w chwili jego dochodzenia byłoby należne tytułem udzielenia przez uprawnionego zgody na korzystanie z utworu;
  6. wydania uzyskanych korzyści.

Zaniechanie naruszeń polega na zaprzestaniu wykorzystywaniu fotografii, usunięciu ich na stronie internetowej oraz portalach społecznościowych, a także usunięciu ewentualnych kopii z pamięci komputera lub innych nośników pamięci. Warto także zaznaczyć, że wyrok TK z 5 listopada 2019 r. o sygn. akt P 14/19.  stwierdza, iż art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1231) w zakresie, w jakim uprawniony, którego autorskie prawa majątkowe zostały naruszone, może żądać od osoby, która naruszyła te prawa, naprawienia wyrządzonej szkody poprzez zapłatę sumy pieniężnej w wysokości odpowiadającej dwukrotności stosownego wynagrodzenia, które w chwili jego dochodzenia byłoby należne tytułem udzielenia przez uprawnionego zgody na korzystanie z utworu.

Podsumowując, korzystanie z fotografii, które stanowią utwór, wymaga zgody autora. Wyjątkami są pewne sytuacje przedstawione powyżej. Jednakże, warto pamiętać, że w przypadku rozpowszechniania cudzego utworu, autor może wystąpić na drogę sądową, domagając się stosownego odszkodowania. Aby uniknąć takich sytuacji, warto zastosować się do wskazówek zawartych w niniejszym artykule.

Autorem wpisu jest Pani Eliza Błachnio

 

Ulga IP BOX – Kto może skorzystać z 5% podatku?

03/01/2020 ,

By Agnieszka Jakubowska - Gregier

With 0 comments

Stosunkowo nowym rozwiązaniem, wprowadzonym na początku 2019 roku, jest korzystna ulga podatkowa dla przedsiębiorców określana jako Innovation Box, inaczej IP Box. Przedsiębiorcy, którzy osiągają dochody generowane przez prawa własności intelektualnej od 1 stycznia 2019 roku mają prawo skorzystać z preferencyjnej stawki podatku dochodowego. Głównym założeniem ustawodawcy jest zwiększenie prowadzenia w Polsce działalności badawczo – rozwojowej, co może przełożyć się na stworzenie nowych produktów, procesów bądź usług. Preferencja ta została wprowadzona ustawami o zmianie ustaw podatkowych 23 października 2018 roku. Niniejsza stawka podatkowa od dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej dotyczy jedynie praw wytworzonych w zakresie działalności badawczo – rozwojowej.

 

Co zaliczamy do kwalifikowanych praw własności intelektualnej? 

W ustawie od podatku dochodowego od osób fizycznych mocą ustawy dodano art. 30 ca i 30 cb. Zgodnie z ust. 1 art. 30 ca, podatek od osiągniętego przez podatnika w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej wynosi 5% podstawy opodatkowania. Kwalifikowanymi prawami własności intelektualnej są: patent, prawo ochronne na wzór użytkowy, prawo z rejestracji wzoru przemysłowego, prawo z rejestracji topografii układu scalonego, dodatkowe prawo ochronne dla patentu na produkt leczniczy lub produkt ochrony roślin, prawo z rejestracji produktu leczniczego i produktu leczniczego weterynaryjnego dopuszczonych do obrotu, wyłączne prawo, o którym mowa w ustawie z 26.6.2003 r. o ochronie prawnej odmian roślin (Dz.U. z 2018 r. poz. 432), autorskie prawo do programu komputerowego. Podstawę opodatkowania stanowi suma kwalifikowanych dochodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej osiągniętych w roku podatkowym. Wysokość kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej ustala się jako iloczyn dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej osiągniętego w roku podatkowym i wskaźnika obliczonego według wzoru podanego w ustawie w art. 30 ca ust. 4 (Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, Dz.U.2019.1387 t. j. z dnia 2019.07.25).

 

Odrębna ewidencja dla dochodów uzyskiwanych z praw własności intelektualnej

Podatnicy korzystający z preferencyjnej stawki zobowiązani są do prowadzenia wyodrębnionej ewidencji dla wszelkich operacji finansowych, które związane są z uzyskiwaniem dochodów generowanych przez prawa własności intelektualnej. Ważne jest, by ewidencja operacji finansowych była dokładna. Należy bowiem w rocznym zeznaniu podatkowym wykazać łączną sumę przychodów, dochodów, kosztów podatkowych, strat oraz rozróżnić dochody podlegające opodatkowaniu stawką 5 % oraz na dochody, które nie są objęte preferencyjną stawką. Niniejszy obowiązek dotyczy także podatników prowadzących podatkową księgę przychodów i rozchodów. W przypadku gdy na podstawie ksiąg rachunkowych lub ewidencji, nie jest możliwe ustalenie dochodu (straty) z kwalifikowanych praw własności intelektualnej, podatnik jest obowiązany do zapłaty podatku zgodnie z art. 27 lub art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

 

Autorem wpisu jest Eliza Błachnio

Egzekucja z autorskich praw majątkowych

30/04/2015 ,

By Agnieszka Jakubowska - Gregier

With 0 comments

Autorskie prawa majątkowe zgodnie z art. 18 ust. 1 Pr. Aut. nie podlegają egzekucji dopóki służą twórcy. Wyjątek od powyższej zasady stanowią wymagalne wierzytelności, powstałe w wyniku wykonywania praw autorskich. Powyższe oznacza, iż wierzyciel twórcy nie może zaspokoić swojego roszczenia z majątkowych praw autorskich, przysługujących twórcy nawet jeżeli stanowiłyby one jedyny majątek twórcy. Jednakże powyższe ograniczenie nie dotyczy wymagalnych wierzytelności, powstałych w wyniku wykonywania praw autorskich np. z prawa do wynagrodzenia twórcy z tytułu przysługujących mu praw autorskich. W związku z powyższym w sytuacji, gdy twórcy przysługują prawa autorskie do utworu i osiąga z nich określony dochód, np. z tytułu udzielenia odpłatnej licencji to wierzyciel twórcy nie ma co prawda możliwości prowadzić egzekucji z samych majątkowych praw autorskich (bowiem są one wyłączone spod egzekucji), natomiast ma możliwość zaspokoić swoje roszczenie z wynagrodzenia z tytułu udzielonej licencji.

Należy pamiętać, iż powyższe ograniczenia co do zakazu prowadzenia egzekucji z majątkowych praw autorskich dotyczą tylko sytuacji, gdy prawa te przysługują jego twórcy, a nie jego nabywcom. W przypadku zatem nabycia majątkowych praw autorskich przez osoba trzecią, wierzyciel nabywcy ma prawa żądać zaspokojenia swojego roszczenia również z nabytych majątkowych praw autorskich, zaś żadne ograniczenia w zakresie prowadzenia egzekucji go nie dotyczą.

Warto również wskazać, iż po śmierci twórcy, spadkobiercy mogą sprzeciwić się egzekucji z prawa autorskiego do utworu nieopublikowanego, chyba że sprzeciw byłby niezgodny z ujawnioną wolą twórcy co do rozpowszechniania utworu.

Jednocześnie warto wskazać, iż przepisy ustawy Pr.Aut. wyjmują z obrotu niektóre majątkowe prawa autorskie.  Zgodnie bowiem z art. 18 ust. 3 Pr.Aut. prawo do wynagrodzenia

–>  z tytułu dokonanych zawodowo odsprzedaży oryginalnych egzemplarzy utworu plastycznego lub fotograficznego (art. 19 ust. 1 Pr.Aut.)

–> z tytułu dokonanych zawodowo odsprzedaży rękopisów utworów literackich i muzycznych (art. 19¹ Pr. Aut.)

–> z tytułu opłat ze sprzedaży magnetofonów i innych podobnych urządzeń oraz związanych z nimi czystych nośników (art. 20 ust. 2 Pr.Aut.)

–> z tytułu opłat ze sprzedaży magnetowidów i innych podobnych urządzeń oraz związanych z nimi czystych nośników (art. 20 ust. 3 Pr.Aut.)

–> z tytułu opłat ze sprzedaży urządzeń reprograficznych oraz związanych z nimi czystych nośników (art. 20 ust. 4 Pr.Aut.)

–> z tytułu opłat uiszczanych przez posiadaczy urządzeń reprograficznych (art. 20¹ Pr.Aut.)

–> z tytułu odpłatnego udostępniania egzemplarzy fragmentów utworów (art. 30 ust. 2 Pr.Aut.)

–> z tytułu wykorzystania utworu audiowizualnego (art. 70 ust. 3 Pr.Aut.)

nie podlega zrzeczeniu, zbyciu ani egzekucji, przy czym niniejsze ograniczenie nie dotyczy wymagalnych już wierzytelności.

Wykorzystanie wizerunku, a prawa autorskie

14/03/2015 ,

By Agnieszka Jakubowska - Gregier

With 0 comments

Nie ulega wątpliwości, iż wizerunek człowieka stanowi jego dobro osobiste, które podlega ochronie prawnej (art. 23 k.c. oraz 24 k.c.) Pomimo, iż ustawodawca nie wprowadził legalnej definicji pojęcia „wizerunku” to przez pojęcie „wizerunku” należy rozumieć dostrzegalne, fizyczne cechy człowieka, tworzące jego wygląd i pozwalające na identyfikację osoby wśród ludzi jako obraz fizyczny, portret, rozpoznawalną podobiznę (por. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 30 stycznia 2014 roku w sprawie I ACa 1452/13). W tym miejscu wskazać należy, iż niekiedy ochrona wizerunku oraz prawo do jego korzystania nieprawidłowo uznawane jest za przedmiot prawa autorskiego. Jest to stanowisko nieprawidłowe, bowiem osoba fizyczna nie posiada praw autorskich do swojego własnego wyglądu, wizerunku. Wynagrodzenie za wykorzystanie wizerunku nie jest wynagrodzeniem za korzystanie z praw autorskich lub za rozporządzanie nimi. Prawa autorskie dotyczą utworu, a więc nie wizerunku danej osoby, lecz jego przedstawienia w określonej formie będącej utworem w rozumieniu tego prawa. Wizerunek danej osoby staje się utworem, będącym przedmiotem prawa autorskiego, dopiero wówczas, gdy stanowi przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych – t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631 ze zm.). Prawo do wizerunku, a więc własnego wyglądu, nie jest również prawem pokrewnym w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, skoro niewątpliwie nie stanowi artystycznego wykonania utworu lub dzieła sztuki ludowej (art. 85 ust. 1 ustawy o prawie autorskim) (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 sierpnia 2012 roku w sprawie I SA/Gl 873/11).

 Mając na uwadze powyższe należy wskazać, iż postanowienia umowy z aktorem w zakresie przeniesienia przez niego na rzecz producenta majątkowych praw autorskich do stworzonego przy jego udziale filmu nie zawierają w sobie zgody na wykorzystanie i rozpowszechnianie wizerunku aktora, np. do celów promocyjnych czy marketingowych. Zatem producent chcąc wykorzystać wizerunek aktora powinien co do zasady uzyskać jego zgodę na korzystanie z jego wizerunku, przy czym przepisy prawa nie przewidują żadnej formy szczególnej, jakie ma przybrać oświadczenie o wyrażeniu zgody na wykorzystanie wizerunku. Powyższe oznacza, iż zezwolenie na wykorzystanie wizerunku może być udzielone w dowolnej formie, byleby oświadczenie było jasne i niewątpliwe. Przykładowo zgadzając się na bycie statystą w filmie, każda osoba musi godzić się z tym, że jej wizerunek może zostać wykorzystany (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2013 roku w sprawie VI ACa 480/13).

Co więcej w braku wyraźnego zastrzeżenia zezwolenie nie jest wymagane, jeżeli osoba ta otrzymała umówioną zapłatę za pozowanie. Ponadto zgodnie z art. 81 ust. 2 PrAut zezwolenia nie wymaga również rozpowszechnianie wizerunku:

  1. osoby powszechnie znanej, jeżeli wizerunek wykonano w związku z pełnieniem przez nią funkcji publicznych, w szczególności politycznych, społecznych, zawodowych;
  2. osoby stanowiącej jedynie szczegół całości takiej jak zgromadzenie, krajobraz, publiczna impreza.

Utwór pracowniczy – komu przysługują majątkowe prawa autorskie?

12/11/2014 ,

By Agnieszka Jakubowska - Gregier

With 0 comments

Co do zasady prawa autorskie do utworu przysługują jego twórcy, jednakże od powyższej zasady ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych przewiduje pewne wyjątki. Jednym z nich jest utwór pracowniczy, albowiem zgodnie z art. 12 ust. 1 ww. ustawy jeżeli ustawa lub umowa o pracę nie stanowią inaczej, pracodawca, którego pracownik stworzył utwór w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy, nabywa z chwilą przyjęcia utworu autorskie prawa majątkowe w granicach wynikających z celu umowy o pracę i zgodnego zamiaru stron. By dany utwór móc uznać za utwór pracowniczy należy zbadać czy powstał on w wyniku wykonywania obowiązków, wynikających ze stosunku pracy, przy czym dla spełnienia ww. warunku nie jest wystarczające wykazanie, że utwór powstał w godzinach pracy, siedzibie pracodawcy czy przy wykorzystaniu sprzętu, należącego do pracodawcy. W związku z powyższym dla zastosowania art. 12 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych ważne jest, by stworzony utwór był wynikiem zobowiązania pracownika do wykonywania pracy obejmującej obowiązki twórcze w znaczeniu prawa autorskiego, a zatem powstał w następstwie realizowania zespołu czynności “o cechach odpowiadających zasadzie ich wyodrębnienia ustalonej w umowie” (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2008 roku, sygn.. akt I ACa 227/08). Jeżeli zatem z postanowień umowy o pracę nie wynika, by pracownik zobowiązał się do świadczenia na rzecz pracodawcy pracy o charakterze twórczym to utwór powstały przy okazji lub przez przypadek w trakcie świadczenia pracy nie ma charakteru utworu pracowniczego.

Przeniesienie majątkowych praw autorskich do utworu pracowniczego następuje w drodze jednostronnego oświadczenia pracodawcy o przyjęciu utworu, przy czym złożenie ww. oświadczenie nie wymaga żadnej szczególnej formy i może zostać złożone nawet w formie dorozumianej, np. poprzez zaakceptowanie bez zastrzeżeń przedstawionego pracodawcy utworu. Warto również pamiętać, iż zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy jeżeli pracodawca, w okresie dwóch lat od daty przyjęcia utworu, nie przystąpi do rozpowszechniania utworu przeznaczonego w umowie o pracę do rozpowszechnienia, twórca może wyznaczyć pracodawcy na piśmie odpowiedni termin na rozpowszechnienie utworu z tym skutkiem, że po jego bezskutecznym upływie prawa uzyskane przez pracodawcę wraz z własnością przedmiotu, na którym utwór utrwalono, powracają do twórcy, chyba że umowa stanowi inaczej. Strony mogą określić inny termin na przystąpienie do rozpowszechniania utworu.

Kancelaria Adwokacka Agnieszka Jakubowska - Gregier
ul. Puławska 22 lok. 6, 05-500 Piaseczno, tel. 502 56 82 81, email: adwokat@gregier.pl