tel. +48 502 568 281

Doręczenie w siedzibie przedsiębiorcy wyłącznie do rąk adresata

02/07/2020 ,

By Agnieszka Jakubowska - Gregier

With 0 comments

Doręczenie w siedzibie przedsiębiorcy możliwe tylko do rąk adresata

Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 maja 2020 roku w sprawie  II GSK 134/20. Uznał on, że doręczenie pisma osobie fizycznej w miejscu jej pracy powinno nastąpić do rąk adresata. Nieskuteczne jest zatem doręczenie decyzji osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą w ten sposób, że korespondencja jest przekazywana przez doręczyciela osobie zatrudnionej w firmie prowadzonej przez przedsiębiorcę.

Okoliczności, na których oparł się NSA

W przedmiotowej sprawie na przedsiębiorcę nałożono karę pieniężną w wysokości ok. 50 tysięcy złotych za zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie reklamy bez zezwolenia zarządcy drogi. Listonosz przekazał decyzję organu I instancji pracownikowi przedsiębiorcy, który pokwitował odbiór przesyłki. Decyzja ta została doręczona 16 kwietnia 2019 r., zatem termin do wniesienia odwołania upływał 30 kwietnia. Korespondencję pracownik zapomniał przekazać adresatowi. Ukarany wniósł odwołanie wraz wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia wskazując, że przesyłka nie została mu doręczona do rąk własnych. Przedsiębiorca powoływał się, że pomiędzy 12 a 19 kwietnia 2019 r. przebywał za granicą, co oznaczało, że doręczenie 16 kwietnia nie nastąpiło do rąk własnych, a decyzję dostał od pracownika zbyt późno. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania stwierdzając, że skoro upływał on kilkanaście dni po powrocie z zagranicznego wyjazdu, to fakt nieobecności w chwili doręczenia decyzji nie ograniczył możliwości wniesienia odwołania oraz że uchybienia terminu przy wniesieniu odwołania nie usprawiedliwia powołanie na fakt choroby, bowiem jej wystąpienie nie zostało w żaden sposób uprawdopodobnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku powoływano się, że pisma były doręczane na adres miejsca pracy skarżącego wynikający z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i w większości przypadków korespondencja była odbierana przez pracowników przedsiębiorcy.

Nieprawidłowe doręczenie, jako podstawa do wniosku o przywrócenie terminu

Ostatecznie, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił orzeczenie Sądu I instancji, zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie z wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Sąd wskazał, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowią, że urzędowe przesyłki adresowane do osób fizycznych doręcza się w mieszkaniu lub miejscu pracy adresata. W pierwszym przypadku, w razie jego nieobecności, można dokumenty przekazać domownikowi, sąsiadowi albo dozorcy. Zaś w drugim przypadku, jeżeli korespondencja doręczana jest w miejscu pracy, to należy przesyłkę doręczyć do rąk własnych. Brak jest bowiem przepisów pozwalających na doręczenie pism osobie fizycznej w miejscu pracy, choćby do rąk osoby upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji. Wobec powyższego, jeżeli pracownik nie przekaże przedsiębiorcy ważnej decyzji urzędowej, to może on skutecznie powoływać się na to, że doręczenie było nieprawidłowe.

Rozwiązanie spółki cywilnej

04/06/2020 ,

By Agnieszka Jakubowska - Gregier

With 0 comments

Spółka cywilna stanowi jedną z popularniejszych metod prowadzenia działalności gospodarczej. Zgodnie z definicją ujętą w Kodeksie cywilnym jest to umowa łącząca wspólników, którzy zobowiązują się do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony. Spółka cywilna, w przeciwieństwie do spółek handlowych, nie ma zdolności prawnej, sądowej ani zdolności do czynności prawnych. W zasadzie jest to umowa łącząca jej wspólników, a nie odrębny podmiot. Wspólnicy spółki cywilnej są przedsiębiorcami, zobowiązanymi do wspólnego działania. Spółka cywilna nie jest wpisywana do żadnego rejestru (KRS). Informacja o prowadzeniu działalności w ramach spółki cywilnej znajduje się we wpisach dotyczących jej wspólników. Zdarza się, że jak każdy byt prawny, spółka cywilna ulega rozwiązaniu. Rozwiązanie spółki cywilnej poprzedzone jest jej likwidacją, co oznacza podejmowanie działań zmierzających do zakończenia interesów spółki oraz rozdysponowania jej majątkiem.

Kiedy spółka cywilna ulega rozwiązaniu?

Zgodnie z przepisami, rozwiązanie spółki cywilnej powodują: wyrok sądu o rozwiązaniu spółki, ogłoszenie upadłości chociażby jednego ze wspólników spółki, w spółkach posiadających dwóch wspólników – wypowiedzenie umowy przez jednego z nich lub wierzyciela wspólnika. Ponadto, w umowie spółki można zawrzeć przyczyny, które powodują jej rozwiązanie. Przyczyną rozwiązania spółki cywilnej przewidzianą w umowie spółki może być w szczególności śmierć wspólnika, powzięcie przez wspólników określoną większością uchwały o rozwiązaniu spółki, wypowiedzenie umowy przez wspólnika. Przyczyną rozwiązania spółki cywilnej wynikającą z przepisów innych niż KC jest przekształcenie spółki cywilnej w spółkę handlową (art. 26 § 4–6, art. 551 § 2 KSH).

Każda z ww. przyczyn powoduje podział majątku wspólnego wspólników, najogólniej mówiąc „likwidację” spółki cywilnej. W przepisach nie zawarto sformalizowanej procedury likwidacyjnej. Przy likwidacji należy jednak kierować się pewnymi zasadami:

  1. przede wszystkim należy spłacić wszystkie zobowiązania zaciągnięte w związku z działalnością wspólników;
  2. z pozostałego majątku zwraca się wspólnikom zainwestowane wkłady;
  3. po zwróceniu wkładów należy dokonać podziału pozostałego majątku. Podział nadwyżki możliwy jest dopiero po wykonaniu czynności wskazanych w punktach powyżej. W tym zakresie wspólnicy mają prawo do takiej jego części, która odpowiada stosunkowi, w jakim uczestniczyli w zyskach.
Podział majątku pomiędzy wspólnikami 

Majątek, który pozostał po prowadzeniu działalności spółki można podzielić w drodze umowy bądź orzeczenia sądu. Od chwili rozwiązania spółki stosuje się odpowiednio do wspólnego majątku wspólników przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. Oznacza to, że każdemu ze wspólników zwraca się w naturze rzeczy, które wniósł do spółki do używania. Ponadto, wypłaca się wartość ich wkładów oznaczoną w umowie spółki bądź z chwili wniesienia. Zwrotowi nie podlega wartość wkładu polegająca na świadczeniu usług przez wspólnika albo na używaniu przez spółkę rzeczy należących do wspólnika.

Należy podkreślić, że za zobowiązania spółki odpowiadają wszyscy jej wspólnicy. Zatem w przypadku niezaspokojenia wierzycieli, mogą oni domagać się zapłaty od byłych wspólników likwidowanej spółki. Jak już zaznaczono powyżej, spółka cywilna nie jest wpisywana do żadnego z rejestrów. Zatem jej likwidacja nie powoduje konieczności jej wykreślenia. Każdy ze wspólników powinien zaktualizować wpis we właściwym dla niego rejestrze bądź ewidencji.

Rozwiązanie spółki cywilnej przez sąd

W przypadku zaś likwidacji spółki drogą sądową, sprawa będzie toczyć się w trybie postępowania procesowego. Koniecznym będzie złożenie do sądu stosownego powództwa, który może zostać rozpatrzony po spłaceniu przez wspólników wszystkich długów. We wniosku trzeba określić proponowany przez wspólników sposób podziału majątku spółki, wszelkie dowody odnoszące się do praw i twierdzeń zawartych we wniosku.

Konsekwencje podatkowe

Dążąc do likwidacji spółki, należy także pamiętać, że jeżeli spółka cywilna była podatnikiem VAT, to po jej rozwiązaniu, tym podatkiem objęte są towary własnej produkcji i towary, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy towarów. Z tego względu, obowiązkiem wspólników jest sporządzenie tzw. remanentu likwidacyjnego, czyli spisu towarów, określającego wartość należnego od nich podatku. Ponadto, byli wspólnicy spółek przez okres 12 miesięcy od rozwiązania spółki mają prawo do zwolnienia z VAT dostawy towarów, które ujęto w remanencie likwidacyjnym oraz rozliczono podatek.

Jak już podkreślano powyżej, podczas likwidacji, każdy ze wspólników powinien we własnym zakresie złożyć odpowiednie formularze o zmianę danych. Należy zaznaczyć, że regulacje zawarte w Kodeksie cywilnym mają charakter dyspozytywny, przepisy nie przewidują sformalizowanej formy postępowania likwidacyjnego. Jeżeli w umowie spółki cywilnej nie ma zawartych odpowiednich regulacji, to stosuje się zasady określone w art. 875 Kodeksu cywilnego. Ustawodawca w dużej mierze tę kwestię pozostawia do uregulowania wedle woli wspólników. Warto zatem ująć je w umowie. Po dopełnieniu zaś wszelkich formalności spółka cywilna ulegnie likwidacji.

Autorem wpisu jest Eliza Błachnio

Upadłość przedsiębiorcy krok po kroku

11/05/2020 ,

By Agnieszka Jakubowska - Gregier

With 0 comments

Kto może skorzystać z upadłości?

Postępowanie upadłościowe w przypadku przedsiębiorców różni  się od analizowanej we wcześniejszych wpisach upadłości konsumenckiej. Procedurę, przewidującą upadłość przedsiębiorcy, stosuje się do:

  1. przedsiębiorców w rozumieniu Kodeksu cywilnego (jeżeli ustawa nie stanowi inaczej)
  2. spółek z ograniczoną odpowiedzialnością i spółek akcyjnych
  3. jednostek organizacyjnych posiadających zdolność prawną (np: spółki osobowe).

Ponadto, zdolność upadłościową posiadają też:

  1. wspólnicy spółek osobowych, którzy ponoszą odpowiedzialność za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem
  2. partnerzy w spółce partnerskiej.
Przesłanki ogłoszenia upadłości

Upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Domniemywa się, iż dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeśli opóźnienie w ich wykonywaniu przekracza trzy miesiące. Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, jest niewypłacalna także wtedy, gdy jej zobowiązania pieniężne przekroczą wartość jej majątku, zaś niniejszy stan utrzymuje się powyżej 24 miesięcy.

Postępowanie uregulowane ustawą należy prowadzić tak, aby roszczenia wierzycieli mogły zostać zaspokojone w jak najwyższym stopniu, a jeśli racjonalne względy na to pozwolą – dotychczasowe przedsiębiorstwo dłużnika zostało zachowane. Zgodnie z art. 3 ustawy Prawo Upadłościowe ((Dz.U. z 2019 r. poz. 498), postępowanie uregulowane ustawą może być wszczęte tylko na wniosek złożony przez podmioty określone w ustawie. Dłużnik jest zobowiązany do złożenia wniosku do sądu o ogłoszenie upadłości w terminie 30 dni od dnia powstania niewypłacalności. Wymogi formalne wniosku zostały określone w art. 22 ustawy Prawo upadłościowe. Wraz z wnioskiem o ogłoszenie upadłości dłużnik jest zobowiązany złożyć oświadczenie na piśmie co do prawdziwości danych zawartych we wniosku. W przypadku niezłożenia niniejszego oświadczenia wniosek zwraca się bez wzywania dłużnika do jego uzupełnienia. Jeżeli wniosek o ogłoszenie upadłości nie zostanie złożony w ustawowym terminie, dłużnik ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną wskutek jego niezłożenia. Warto także dodać, że w razie śmierci przedsiębiorcy można ogłosić jego upadłość, jeżeli wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony w terminie roku od dnia jego śmierci, a w przypadku ustanowienia zarządu sukcesyjnego, także po upływie roku od dnia śmierci przedsiębiorcy, a przed dniem wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego. Wniosek o ogłoszenie upadłości może złożyć wierzyciel, zarządca sukcesyjny, a także spadkobierca, oraz małżonek i każde z dzieci lub rodziców zmarłego, chociażby nie dziedziczyli po nim spadku.

Opłatę stałą w kwocie 1.000 złotych pobiera się od:

  1. wniosku o ogłoszenie upadłości:
  2. wniosku zarządcy zagranicznego w przedmiocie uznania zagranicznego postępowania upadłościowego;
  3. wniosku o zatwierdzenie układu po samodzielnym zbieraniu głosów albo otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego.

Potwierdzenie opłaty załącza się do wniosku o ogłoszenie upadłości.

Procedura i czynności wykonywane przez sąd

Sprawy o ogłoszenie upadłości są rozpoznawane przez sąd upadłościowy, czyli sąd rejonowy (sąd gospodarczy), w składzie trzech sędziów zawodowych. Właściwym jest sąd dla głównego ośrodka prowadzenia działalności dłużnika, gdzie regularnie zarządza swoją działalnością. Jeżeli dłużnik nie ma w Polsce głównego ośrodka prowadzenia działalności, właściwym jest sąd miejsca zwykłego pobytu albo siedziby dłużnika, a w razie jego braku – sąd, w okręgu, którego znajduje się majątek dłużnika.

Sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości:

  1. złożony przez wierzyciela, jeżeli dłużnik wykaże, że wierzytelność ma w całości charakter sporny, zaś spór zaistniał pomiędzy stronami przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości;
  2. jeśli nie ma zagrożenia utraty przez dłużnika zdolności do wykonywania jego wymagalnych zobowiązań pieniężnych w niedługim czasie;
  3. jeżeli majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania albo wystarcza jedynie na zaspokojenie tych kosztów.

Sąd może także podjąć decyzję o oddaleniu wniosku, jeżeli stwierdzi, iż majątek dłużnika został obciążony hipoteką lub zastawem w takim stopniu, że pozostała część majątku nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania. Wniosek o ogłoszenie upadłości nieodpowiadający wymogom, o których wspomniano powyżej, a także nienależycie opłacony zwraca się bez wzywania o jego uzupełnienie lub opłacenie, w przypadku gdy został zgłoszony przez dłużnika reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika. Jednakże poprawiony i opłacony wniosek może zostać ponownie złożony w terminie tygodnia od doręczenia zarządzenia o zwrocie, skutki zaś będzie wywoływać od daty pierwszego złożenia.

Postanowienie w sprawie ogłoszenia upadłości jest wydawane przez sąd w terminie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku. Zażalenie zaś sąd II instancji rozpoznaje w terminie miesiąca od dnia przedstawienia mu akt sprawy. Należy mieć na uwadze, że skarga kasacyjna od postanowienia sądu II instancji nie przysługuje. Postanowienie o ogłoszeniu upadłości podaje się niezwłocznie do publicznej wiadomości przez obwieszczenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym oraz dzienniku lokalnym. Należy pamiętać, że data wydania postanowienia o ogłoszeniu upadłości jest datą upadłości. Nie można także ogłosić upadłości przedsiębiorcy w okresie od otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego do jego zakończenia lub prawomocnego umorzenia.

Sąd może zabezpieczyć majątek dłużnika poprzez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego bądź zarządu przymusowego nad majątkiem dłużnika, szczególnie gdy zachodzi obawa, że dłużnik będzie ukrywał swój majątek lub działał na szkodę wierzycieli.

 

Rodzaje oraz skutki prawne ogłoszenia upadłości

W przypadku przedsiębiorców można wyróżnić dwa rodzaje upadłości. Pierwszym z nich jest likwidacja majątku przedsiębiorcy, gdzie wówczas przedsiębiorca zobowiązany jest zakończyć działalność gospodarczą. Drugim zaś rodzajem jest możliwość zawarcia układu z wierzycielami. Wtedy to przedsiębiorca dalej prowadzi działalność gospodarczą, a zobowiązania są spłacane wierzycielom, zgodnie z zawartym z nimi układem.

Jeżeli ogłoszono pierwszą z wyżej wymienionych upadłości, obejmującą likwidację majątku upadłego, upadły jest obowiązany wskazać i wydać syndykowi cały swój majątek oraz wydać wszystkie dokumenty dotyczące działalności, majątku oraz rozliczeń( m.in. księgi rachunkowe, inne ewidencje prowadzone dla celów podatkowych i korespondencję), a także udzielać sędziemu komisarzowi i syndykowi wszelkich potrzebnych informacji dotyczących jego majątku. Jeżeli zaś ogłoszono upadłość z możliwością zawarcia układu, zarząd mieniem wchodzącym do masy upadłości sprawuje zarządca. Sąd może ustanowić zarząd sprawowany przez upadłego co do całości lub części majątku upadłego. Zarząd własny upadły sprawuje pod nadzorem nadzorcy sądowego.

Rodzaj zastosowanej upadłości zależy od sytuacji dłużnika. Najważniejszym celem jest zaspokojenie w jak największym stopniu wierzycieli dłużnika. Z dniem ogłoszenia upadłości majątek upadłego staje się bowiem masą upadłości, która służy zaspokojeniu wierzycieli upadłego. W skład masy upadłości wchodzi majątek należący do upadłego w dniu ogłoszenia upadłości, a także majątek nabyty przez niego w toku postępowania upadłościowego. Nie wchodzi do masy upadłości m.in. mienie wyłączone od egzekucji według Kodeksu postępowania cywilnego oraz wynagrodzenie  za pracę upadłego. Ustalenie niniejszej masy upadłości następuje poprzez sporządzenie spisu inwentarza oraz należności.

Po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne, sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka lub przeciwko niemu. Postępowania te syndyk prowadzi na rzecz upadłego dłużnika, jednakże w imieniu własnym. W sprawach dotyczących masy upadłości syndyk dokonuje czynności w imieniu własnym, na rachunek upadłego, ale nie odpowiada za zobowiązania zaciągnięte w tych sprawach. Syndyk podejmuje także niezbędne czynności celem ujawnienia postanowienia o ogłoszeniu upadłości w księgach wieczystych, rejestrach etc. oraz dokonuje zawiadomienia o upadłości tych wierzycieli, których adresy są znane na podstawie ksiąg upadłego dłużnika.

Wierzyciel upadłego, który chce uczestniczyć w postępowaniu, powinien w terminie ustalonym w postanowieniu o ogłoszeniu upadłości, zgłosić sędziemu swoją wierzytelność. Po upływie terminu do zgłoszenia wszelkich wierzytelności, syndyk niezwłocznie sporządza listę wierzytelności, nie później jednak niż w terminie 2 miesięcy od upływu okresu, który został wyznaczony do ich zgłaszania. Likwidacji masy upadłości dokonuje się poprzez sprzedaż z wolnej ręki, w drodze przetargu, aukcji, sprzedaż nieruchomości, ruchomości, ściągnięcie wierzytelności od dłużników upadłego etc. Wierzytelności i należności podlegające zaspokojeniu z masy upadłości dzieli się na poszczególne kategorie, wraz z ustalonym pierwszeństwem. Jeśli zaś suma przeznaczona do podziału nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich należności, należności dalszej kategorii zaspokaja się dopiero po zaspokojeniu w całości należności poprzedniej kategorii, jeżeli majątek nie wystarcza na zaspokojenie w całości wszystkich należności tej samej kategorii, należności te są zaspokajane stosunkowo do wysokości każdej z nich.

W terminie 30 dni od obwieszczenia postanowienia o zakończeniu postępowania upadłościowego, upadły dłużnik, który jest osobą fizyczną, może złożyć wniosek o ustalenie planu spłaty wierzycieli i umorzenie pozostałej części zobowiązań, które nie zostały zaspokojone w toku postępowania upadłościowego.

Podsumowując, należy pamiętać, że samo złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości jest początkiem zwykle długiej drogi opartej na wszczętym wobec dłużnika postępowaniu sądowym. Ponadto, nie każdy przedsiębiorca może ogłosić upadłość. Decyzję bowiem w niniejszym zakresie podejmuje sąd, badając wszelkie zaistniałe okoliczności prowadzące do obecnej sytuacji upadłego. Należy mieć na uwadze, że przede wszystkim celem ogłoszenia upadłości jest możliwość zaspokojenia wierzycieli.