Logo

tel. +48 502 568 281

Obniżenie wynagrodzenia przez ZUS

05/12/2019 ,

By Agnieszka Jakubowska - Gregier

With 0 comments

Obniżenie wynagrodzenia przez ZUS

 

 

O tym czy obniżenie wynagrodzenia przez ZUS jest dozwolone pisałam dobre dwa lata temu – Kwestionowanie wysokości wynagrodzenia przez ZUS. Już wówczas kształtowała się pewna praktyka kontrolowania kobiet, które w krótkim odstępie czasu od zawarcia umowy o pracę zachodziły w ciążę i korzystały ze zwolnienia lekarskiego. Po ponad dwóch latach takie kontrole stały się raczej zasadą, aniżeli wyjątkiem od niej.

 

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie P 9/15

Kwestia konstytucyjności art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 41 ust. 12 i 13, art. 68 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 86 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1778), nadająca ZUSowi uprawnienie do weryfikowania wynagrodzenia została potwierdzona również przez Trybunał Konstytucyjny. W ww. wyroku skład orzekający jednogłośnie uznał, że wysokość pracowniczej pensji może i powinna być zweryfikowana przez ZUS, jeśli podejrzewa on celowe jej zawyżenie w celu wyłudzenia świadczeń z systemu ubezpieczeń społecznych.

 

Brak zakazu zawierania umowy o pracę z kobietą w ciąży

Zacznijmy jednak od tego, że żaden przepis prawa nie zabrania zatrudniania kobiet w ciąży i godziwego ich wynagradzania. Zakaz taki byłby sprzeczny z Konstytucją. Nasuwa się zatem pytanie – dlaczego kobiety, które w krótkim odstępie czasu od dnia zawarcia umowy zaszły w ciąże są pod lupą ZUSu? Wynika to z tego, że przyjęło się pomimo braku ku temu jakichkolwiek podstaw, że nowo nawiązany stosunek pracy z wysokim wynagrodzeniem zmierza do uzyskania wysokich świadczeń z systemu ubezpieczeń społecznych, w tym zasiłku macierzyńskiego.

Dążenie do ochrony nie może być uznane za sprzeczne z prawem

Wbrew uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego korzystanie z wysokich zasiłków z ubezpieczenia społecznego nie może być uznane za cel, którego osiągnięcie jest sprzeczne z prawem. Skorzystanie z ochrony gwarantowanej pracowniczym ubezpieczeniem społecznym jest legalnym celem zawierania umów o pracę. Może ono nawet być głównym motywem nawiązania stosunku pracy, zamiast wykonywania pracy na innych podstawach prawnych. Zawierając umowy o pracę strony kierują się różnymi motywami indywidualnymi, które należy odróżnić od causa czynności prawnej (typowego celu czynności prawnej).

Samo zawarcie umowy o prace w okresie ciąży, nawet gdyby głównym motywem, co nic miało miejsce w niniejszej sprawie, było uzyskanie zasiłku macierzyńskiego me jest naganne, ani tym bardziej sprzeczne z prawem (por. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2006 r, III UK 156/05, LEX nr 272549). Trudno przyjąć, że dążenie do uzyskania, przez zawarcie umowy o prace, ochrony gwarantowanej pracowniczym ubezpieczeniem społecznym może być uznane za zmierzające do dokonania czynności sprzecznej z prawem albo mającej na celu obejście prawa. Jest to postępowanie rozsądne i uzasadnione zarówno z osobistego, jak i społecznego punktu widzenia. Istotne jest tylko, czy w związku z zawarciem umowy o pracę zobowiązania z niej wynikające były wykonywane, czy pracownik podjął pracę i ją wykonywał, a pracodawca świadczenie to przyjmował (por. Wyroki Sądu Najwyższego z dmą 14 marca 2001 r, II UKN 258/00, OSNP 2002/21/527, z dnia 5 października 2005 r, I UK 32/05, OSNP 2006/15-16/249

 

Pokrewieństwo nie wpływa na ważność umowy o pracę

Co więcej pokrewieństwo czy relacje towarzyskie pomiędzy pracodawcą, a pracownikiem nie mogą automatycznie przesądzać o tym, że doszło do zawyżenia wynagrodzenia o pracę. W gospodarce rynkowej małe firmy przeważnie są “rodzinnym interesem”, a na kierownicze, czy zarządzające stanowiska w takich firmach ze względu na zaufanie, zatrudnia się członków rodziny. W świetle utrwalonego orzecznictwa sądowego, tło objęcia pracowniczym ubezpieczeniem społecznym nie mogłoby dojść tylko wówczas, gdyby zgłoszenie do tego ubezpieczenia dotyczyło osoby, która w rzeczywistości pracy nie świadczyła, a więc nie wykonywała zatrudnienia w ogóle albo wykonywała je na podstawie innej umowy niż umowa o pracę.

Praca u osoby z rodziny nawet w ciąży, a następnie pójście na zwolnienie nic dyskwalifikują takiego zatrudnienia, czy też ustalonego wynagrodzenia za pracę. Więzy rodzinne pomiędzy stronami nie wykluczają łączenia obowiązków wynikających z łączącego strony stosunku pracy. Fakt, iż strony znały się wcześniej wpłynął jedynie na sferę zaufania pracodawcy do pracownika, które było wyższe, niż w przypadku osoby obcej. Takiej umowie me można stawiać zarzutu sprzeczności z ustawą lub zawarcia w celu obejścia prawa (por. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 2004 roku, sygn.. akt II UK 365/03 M.Prawn. 2006/5/260).

 

Obniżenie wynagrodzenia przez ZUS do poziomu minimalnego wynagrodzenia

Często spotykaną praktyką ZUSu jest wydawanie decyzji, w której co prawda nie jest kwestionowany sam fakt świadczenia pracy, lecz wysokość wynagrodzenia i brak adekwatności pomiędzy wskazaną w umowie o pracę kwotą, a faktycznie wykonywaną pracą. Organ rentowy w takich sytuacjach często obniża wynagrodzenie do wysokości minimalnego wynagrodzenia, przyjmując niejako automatycznie, że każdy pracownik, bez względu na jego umiejętności i rodzaj realizowanych obowiązków, powinien otrzymywać minimalne wynagrodzenie, a wyższe tylko wówczas, gdyby wystąpią nadzwyczajne okoliczności.

 

Pamiętać jednak należy, że płaca minimalna to nie standard w stosunkach pracy, ale minimum przewidziane przez ustawodawcę, pełniące rolę gwarancyjną, chroniące pracowników przed stosowaniem zbyt niskich stawek. Tego minimum należy się zatem trzymać jako pewnego punktu odniesienia, który stanowi punkt wyjścia do negocjacji wysokości wynagrodzenia. Co istotne, tego minimum można spodziewać się jako adekwatnego i właściwego w przypadku pracowników wykonujących prace nieskomplikowane, niewymagających nadmiernego wysiłku fizycznego i intelektualnego. Jeśli jednak pracownik realizuje zdania bardziej skomplikowane, angażujące go, wymagające większego wysiłku, przygotowania i kwalifikacji, jeśli z tym wiąże się dodatkowo wiedza pracownika, wysokie kwalifikacje, to przyjmowanie jako adekwatnej płacy minimalnej musi być ocenione jako sprzeczne z brzmieniem art. 78 k.p.

 

Odwołanie od decyzji ZUSu

Podsumowując w przypadku wszczęcia kontroli i zakwestionowania wysokości wynagrodzenia, pracownikowi przysługuje odwołanie do sądu okręgowego, który zbada zasadność takiej decyzji.

 

Nasza Kancelaria świadczy pomoc prawną w sprawach związanych z podważaniem decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych kwestionujących wysokość wynagrodzenia.

Kwestionowanie wysokości wynagrodzenia przez ZUS

06/02/2017 ,

By Agnieszka Jakubowska - Gregier

With 0 comments

Czy ZUS może zakwestionować wynagrodzenie ustalone w umowie o pracę?

Przepisy ustawy o ubezpieczeniach społecznych przyznają ZUS’owi uprawnienie do kwestionowania wysokości ustalonego przez strony wynagrodzenia za pracę. Najczęściej z uprawnienia tego organ rentowy korzysta w sprawach związanych z wypłatą ubezpieczonemu zasiłku chorobowego lub macierzyńskiego. I o ile w orzecznictwie przyjmuje się, że ZUS może zakwestionować wysokość wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że zostało wypłacone na podstawie umowy sprzecznej z prawem, zasadami współżycia społecznego lub zmierzającej do obejścia prawa (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2005 roku, sygn.. akt II UZP 2/05, publ. LEX) to sam fakt ustalenia wynagrodzenia na wysokim poziomie nie może automatycznie przesądzać o nieważności umowy lub jej postanowień (art. 58 k.c.).

Wynagrodzenie musi być godziwe

Nie można bowiem zapominać, że podstawę wymiaru składki ubezpieczonego będącego pracownikiem stanowi wynagrodzenie godziwe, a więc należne, właściwe, odpowiednie, rzetelne, uczciwe i sprawiedliwe, zachowujące cechy ekwiwalentności do pracy, natomiast ocena godziwości tego wynagrodzenia wymaga uwzględnienia okoliczności każdego konkretnego przypadku, a zwłaszcza rodzaju, ilości i jakości świadczonej pracy oraz wymaganych kwalifikacji (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 29 kwietnia 2014 roku, sygn.. akt III AUa 1136/13, publ. LEX).

Kwestionowanie wysokości wynagrodzenia przez ZUS przy umowa o pracę z kobietą ciężarną

Ponadto to, że umowa o pracę została zawarta z kobietą ciężarną również nie przesądza o pozorności tejże umowy ani nie cechuje się wadliwością. Żadne bowiem przepisy prawa nie zabraniają zawierania umów o pracę z kobietami w ciąży, zaś przyjęcie odmiennego stanowiska jest niedopuszczalne. Również to, że pracownik po kilku tygodniach od nawiązania stosunku pracy stał się niezdolny do pracy nie świadczy o tym, że wysokość wynagrodzenia została ustalona wyłącznie w celu uzyskania przez niego wyższych świadczeń z tytułu zasiłku chorobowego.

Na marginesie należy wskazać, że zawierając umowy o pracę strony kierują się różnymi motywami indywidualnymi, które należy odróżnić od causae czynności prawnej (typowego celu czynności prawnej). Między innymi, jak wskazał Sąd Najwyższy, zawarcie umowy o pracę, choćby zmierzało do uzyskania zwolnienia od kosztów sądowych, czy uzyskania kredytu bankowego, nie jest obejściem ustawy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 2004 roku, sygn. akt I PK 42/04, publ. OSNP 2005/14/209). Podobnie takiego zarzutu nie można postawić umowie o pracę nienaruszającej art. 22 k.p., nawet gdy jej cel dyktowany był wyłącznie chęcią uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2005 roku, sygn.. akt II UK 141/04, publ. LEX, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 sierpnia 2005 roku, sygn.. akt  II UK 320/04, publ. OSNP 2006/7-8/122).

W szczególności trudno uznać, że dążenie kobiety ciężarnej do uzyskania takiej ochrony jest sprzeczne z prawem. Przeciwnie jest to zachowanie rozsądne i uzasadnione zarówno z osobistego, jak i społecznego punktu widzenia (por. powołany wyżej wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 sierpnia 2005 roku, sygn. akt III UK 89/05, publ. LEX). Tym samym motywacja skłaniająca do zawarcia umowy o pracę nie ma znaczenia dla jej ważności przy założeniu rzeczywistego jej świadczenia zgodnie z warunkami określonymi w art. 22 § 1 k.p.

Możliwość odwołania się od decyzji ZUS w przedmiocie ustalenia innej podstawy wymiaru składek

W przypadku kwestionowania wysokości wynagrodzenia przez ZUS to na organie rentowym spoczywa obowiązek wykazania, że umowa o pracę jest sprzeczna z prawem, zasadami współżycia społecznego lub zmierza do obejścia prawa. I nawet w przypadku wydania przez organ rentowy decyzji ww. zakresie ubezpieczonemu przysługuje prawo do wniesienia odwołania od takiej decyzji.

 

Umorzenie składek ZUS

17/08/2016 ,

By Agnieszka Jakubowska - Gregier

With 0 comments

Konieczność terminowego opłacania składek na ubezpieczenie społeczne jest obowiązkiem każdego ubezpieczonego. Jednakże w pewnych sytuacjach pomimo dołożenia wszelkich starań płatnik składek nie jest w stanie sprostać temu obowiązkowi, powodując tym samym powstanie zaległości wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, od których naliczane są odsetki. Wówczas pojawia się pytanie czy można coś z tym zrobić? Odpowiedź jest prosta: TAK. Ubezpieczony może bowiem wystąpić o umorzenie składek ZUS na podstawie art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z ww. przepisem należności z tytułu składek mogą być umarzane:

  1. w przypadku ich całkowitej nieściągalności;
  2. zaś w odniesieniu do ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia w uzasadnionych przypadkach nawet pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

W odniesieniu do pierwszej podstawy umorzenia należności z tytułu składek całkowita nieściągalność zachodzi wówczas, gdy:

  1. dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;
  2. sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 233, 978, 1166, 1259 i 1844 oraz z 2016 r. poz. 615);
  3. nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa;
  4. nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;
  5. wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;
  6. nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;
  7. naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;
  8. jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

W nawiązaniu do powyższego wskazać jednak należy, że sam formalny aspekt prowadzenia egzekucji nie może być podstawą do wniosku o realnych możliwościach spłaty zadłużenia przez stronę, zwłaszcza, jeśli z akt sprawy wynika absolutna bezskuteczność prowadzonej egzekucji. Samo prawdopodobieństwo uzyskania dochodów należy uznać za niewystarczające dla celów wykazania możliwości spłaty zadłużenia. Nie chodzi bowiem o wykazanie potencjalnej możliwości uzyskania dochodu, ale o uprawdopodobnienie, że z danego źródła, w konkretnym okresie, osoba ta uzyska realnie środki pozwalające jej na spłatę zadłużenia (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 lutego 2016 roku, sygn.. akt I SA/Gl 893/15). Podjęcie rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego wymaga, by interes społeczny i słuszny interes obywatela (często sprzeczne) zostały należycie wyważone. Temu celowi służy analiza sytuacji materialnej zobowiązanego, uwzględniająca również stan zadłużenia i związaną z tym realność spłaty zadłużenia bez niebezpieczeństwa powstania ciężkich skutków dla zobowiązanego. Należy przy tym wziąć pod uwagę, że od kwoty należności głównej naliczane są odsetki, co powoduje dalsze zwiększanie kwoty zobowiązania pomimo ewentualnego wdrożenia egzekucji. Ponadto trzeba rozważyć, czy sytuacja majątkowa skarżącego jego stan zdrowia i wiek w połączeniu z wysokością zadłużenia nie prowadzi do sytuacji gdy pomimo ewentualnego prowadzenia postępowania egzekucyjnego zobowiązanie nie tylko nie będzie spłacone, ale będzie nadal narastać (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 1 października 2014 roku, sygn.. akt III SA/Łd 708/14).

Natomiast w odniesieniu do ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek to umorzenie składek ZUS będzie możliwe wówczas, gdy zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

  1. gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, przy czym za rodzinę uważa się wspólnie zamieszkujące i gospodarujące z zobowiązanym osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające z zobowiązanym w faktycznym związku.
  2. poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;
  3. przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Choroba, która mogłaby uzasadniać umorzenie należności jak wskazano w pkt 3 musi mieć charakter przewlekły, a więc taki, który wyłącza zobowiązanego z codziennego funkcjonowania i nie pozwala mu na zajęcie się sprawami zawodowymi. Tak jest w przypadku choćby nowotworu czy też udaru mózgu (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 stycznia 2015 roku, sygn.. akt I SA/Rz 1195/14). Natomiast dolegliwości kręgosłupa, ortopedyczne, bóle stawów, czy zły stan uzębienia, jak również podobne dolegliwości żony – schorzenia kręgosłupa, żylaki nie wyczerpują przesłanki przewlekłej choroby pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 29 stycznia 2015 roku, sygn.. akt I SA/Rz 1119/14, publ. LEX).

Co więcej za niedopuszczalną należy uznać sytuację, w której spłata zaległości spowoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego, pozbawionego możliwości zaspokojenia swoich niezbędnych potrzeb materialnych do środków pomocy państwa – korzystanie z pomocy społecznej (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 maja 2014 roku, sygn.. akt I SA/Rz 304/14). W takiej sytuacji organ rentowy winien bowiem umorzyć należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Podsumowując pomimo, że decyzja o umorzeniu składek ZUS ma charakter uznaniowy to organ rentowy wydając rozstrzygnięcie ww. sprawie powinien wyważyć słuszny interes strony i interes publiczny, co prowadzi do wniosku, że w przypadku gdy nie sprzeciwia się temu interes publiczny, organ powinien podjąć decyzję na korzyść ubezpieczonego.

Artykuł został opublikowany na portalu INFOR http://mojafirma.infor.pl/mala-firma/pracownik-i-zus/745989,Kiedy-mozliwe-jest-umorzenie-skladek-ZUS.html

 

Ubezpieczenia społeczne wspólników spółek osobowych

07/04/2016 ,

By Agnieszka Jakubowska - Gregier

With 0 comments

Wspólnicy spółek osobowych – spółki jawnej, partnerskiej, komandytowej oraz komandytowo – akcyjnej, a także wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnym, rentowym, zdrowotnym i wypadkowym, a niekiedy także na Fundusz Pracy. Powyższy obowiązek ubezpieczenia społecznego wspólnika spółki osobowej wynika wyłącznie z członkostwa w tej spółce (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2012 roku, sygn.. akt II UK 121/12).

Pomimo, iż faktycznie nie są przedsiębiorcami, gdyż status przedsiębiorcy posiada wyłącznie spółka to na gruncie ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych traktowani są oni jak osoby prowadzące działalność pozarolniczą (art. 8 ust. 6 pkt 4 ww. ustawy). W takim przypadku to wspólnicy, a nie spółka są płatnikami składek na własne ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenia zdrowotne. Spółka może być płatnikiem tych składek wyłącznie w sytuacji, gdy wspólnik świadczy pracę na rzecz tej spółki, natomiast nie będzie ich płatnikiem z tytułu członkostwa wspólników w tej spółce.

Jednocześnie wskazać należy, iż przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie wprowadzają rozróżnienia pomiędzy obiema kategoriami wspólników w spółce komandytowej. Powyższe oznacza, iż na gruncie ww. ustawy osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność są także komandytariusze spółek komandytowych, przez sam swój status wspólnika takiej spółki, bez względu na to, czy uregulowania umowne przewidziały jakiekolwiek pole rzeczywistej aktywności, czy to organizacyjnej, czy to ekonomicznej, czy jakiejkolwiek innej w ramach takiej struktury (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 23 czerwca 2015 roku w sprawie III AUa 1213/14, publ. LEX). Co więcej wspólnik spółki osobowej podlega obowiązkowym ubezpieczeniom z tytułu działalności spółki od dnia przystąpienia wspólnika do zarejestrowanej spółki, a nie od dnia ujawnienia tego faktu w rejestrze przedsiębiorców (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 16 czerwca 2014 roku, sygn.. akt II AUa 858/13, publ. LEX).

Pomimo, iż wspólnicy spółek osobowych do celów ubezpieczeniowych traktowani są jak osoby prowadzące działalność gospodarczą to nie są oni jednak uprawnieni do korzystania z preferencyjnych stawek składek na ubezpieczenie społeczne, o jakim mowa w treści przepisu art. 18a ust. 1 ustawy, tzn. nie mają prawa do tzw. „małego ZUSu”.

Jednakże w sytuacji, gdy wspólnik spółki osobowej świadczy usługi na podstawie umowy zlecenia to ma on prawo wybrać tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych (czy z tytułu tej umowy czy uczestnictwa w spółce), przy czym będzie to możliwe jedynie w przypadku, gdy podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe jest równa lub wyższa od najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność, czyli wynoszącej 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.  Albowiem począwszy od 1 stycznia 2016 roku osoba wykonująca umowę zlecenia i prowadząca jednocześnie pozarolniczą działalność, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym z tytułu tej działalności, jeżeli z racji wykonywania umowy zlecenia podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe jest niższa od najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność.

Wpis został opublikowany również na portalu INFOR http://mojafirma.infor.pl/spolki/spolki/abc-spolek/740161,Wspolnik-spolki-osobowej-a-ZUS.html

Zasiłek opiekuńczy – komu przysługuje i kiedy można go stracić?

29/12/2014 ,

By Agnieszka Jakubowska - Gregier

With 0 comments

Zgodnie z art. 32 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa zasiłek opiekuńczy (wynoszący 80% podstawy wymiaru zasiłku) przysługuje ubezpieczonemu zwolnionemu od wykonywania pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad:

  1. dzieckiem w wieku do ukończenia 8 lat w przypadku:
    • nieprzewidzianego zamknięcia żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły, do których dziecko uczęszcza, a także w przypadku choroby niani, z którą rodzice mają zawartą umowę uaktywniającą lub dziennego opiekuna sprawujących opiekę nad dzieckiem
    • porodu lub choroby małżonka ubezpieczonego, stale opiekującego się dzieckiem, jeżeli poród lub choroba uniemożliwia temu małżonkowi sprawowanie opieki,
    • pobytu małżonka ubezpieczonego, stale opiekującego się dzieckiem, w stacjonarnym zakładzie opieki zdrowotnej;
  2. chorym dzieckiem w wieku do ukończenia 14 lat, przy czym za dzieci w rozumieniu ww. przepisu uważa się dzieci własne ubezpieczonego lub jego małżonka oraz dzieci przysposobione, a także dzieci obce przyjęte na wychowanie i utrzymanie
  3. innym chorym członkiem rodziny, przy czym za członków rodziny uważa się małżonka, rodziców, teściów, dziadków, wnuki, rodzeństwo oraz dzieci w wieku ponad 14 lat – jeżeli pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z ubezpieczonym w okresie sprawowania opieki.

W tym miejscu warto wskazać, iż zasiłek opiekuńczy nie przysługuje, jeżeli poza ubezpieczonym są inni członkowie rodziny pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym, mogący zapewnić opiekę dziecku lub choremu członkowi rodziny. Nie dotyczy to jednak opieki sprawowanej nad chorym dzieckiem w wieku do 2 lat.

Kiedy możemy utracić prawo do zasiłku opiekuńczego?

Ubezpieczony może utracić prawo do zasiłku opiekuńczego w przypadku:

  1. wykonywania w okresie trwania zasiłku pracy zarobkowej, przy czym przez pojęcie „praca zarobowa” należy rozumieć pracę w potocznym tego słowa znaczeniu, w tym także wykonywanie różnych czynności na podstawie różnych stosunków prawnych o charakterze cywilnoprawnym, prowadzenie własnej działalności gospodarczej oraz niekiedy wykonywanie czynności na podstawie łączącego ubezpieczonego ze spółką kapitałową stosunku prawnego o charakterze korporacyjnym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2014 roku w sprawie II UK 274/13 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2012 roku w sprawie II UK 70/12);
  2. wykorzystywania zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia, np. wyjazd na wakacje, wielogodzinne zakupy w galerii handlowej.

Ponadto zasiłek opiekuńczy nie przysługuje w przypadku, gdy zaświadczenie lekarskie, stanowiące podstawę do przyznania zasiłku opiekuńczego zostało sfałszowane.

Wpis w CEIDG nie przesądza o faktycznym prowadzeniu działalności gospodarczej

15/12/2014 ,

By Agnieszka Jakubowska - Gregier

With 0 comments

Wpis w ewidencji działalności gospodarczej (CEIDG) nie przesądza o faktycznym prowadzeniu działalności gospodarczej i w konsekwencji podleganiu osoby ujawnionej w ewidencji obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Wpis w CEIDG z uwagi na swój deklaratoryjny charakter tworzy jedynie wzruszalne domniemanie, według którego osoba wpisana do ewidencji jest traktowana jako prowadząca działalność gospodarczą.

Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne prowadzące działalność pozarolniczą – od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, przy czym chodzi tutaj o faktyczne wykonywanie działalności pozarolnicznej, w tym działalności gospodarczej rozumianej jako działalność zarobkowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Powyższe oznacza, iż osoba, która co prawda dokonała wpisu w CEIDG, lecz nie rozpoczęła faktycznego wykonywania działalności gospodarczej nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności. Jednakże należy pamiętać, iż w przypadku sporu z organem rentowym ww. zakresie to na ubezpieczonym spoczywa obowiązek udowodnienia, iż w okresie wskazanym w ewidencji nie prowadził on faktycznie działalności gospodarczej.

Orzecznictwo:

Możliwe jest ustalenie zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej mimo niewykreślenia jej z ewidencji działalności gospodarczej i – w konsekwencji – uchylenie obowiązku ubezpieczenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2014 roku w sprawie I UK 252/13).

Obowiązek ubezpieczenia osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą wynika z faktycznego prowadzenia tej działalności, a zatem o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej, powodującej wyłączenie z tego ubezpieczenia decyduje faktyczne jej nieprowadzenie. Natomiast kwestie związane z formalnym zarejestrowaniem, wyrejestrowaniem, czy zgłaszaniem przerw w tej działalności mają ewentualnie znaczenie w sferze dowodowej i nie przesądzają same w sobie o podleganiu obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Nie każde zgłoszenie przerwy uzasadnia przerwę w ubezpieczeniu społecznym, bowiem prowadzenie działalności obejmuje również okresy faktycznego przestoju w jej wykonywaniu. Faktyczne natomiast przerwy w działalności mogą zwalniać z ubezpieczenia (opłacania składek), gdy są należycie usprawiedliwione i udokumentowane (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2013 roku w sprawie II UK 326/12).

Warunkiem objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą jest zgłoszenie działalności do ubezpieczenia społecznego, połączone z jej rzeczywistym prowadzeniem na podstawie wpisu do ewidencji lub koncesji. Nie jest natomiast takim warunkiem zgłoszenie działalności w urzędzie skarbowym w celu wymierzenia podatku (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 31 marca 2000 roku w sprawie II UKN 457/99).

W ocenie, czy zostały podjęte czynności zmierzające bezpośrednio do rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej (art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, Dz.U. Nr 137, poz. 887 ze zm.), należy uwzględniać wszelkie okoliczności sprawy, w tym także zamiar (wolę) osoby prowadzącej działalność gospodarczą (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 2005 roku w sprawie I UK 80/05).

Kancelaria Adwokacka Agnieszka Jakubowska - Gregier
ul. Puławska 22 lok. 6, 05-500 Piaseczno, tel. 502 56 82 81, email: [email protected]