Logo

tel. +48 502 568 281

Kiedy wierzyciel poniesie koszty postępowania egzekucyjnego?

05/11/2015 ,

By Agnieszka Jakubowska - Gregier

With 0 comments

W postępowaniu egzekucyjnym co do zasady odpowiedzialność za koszty egzekucji ponosi dłużnik niezależnie od wyniku postępowania. Jednakże w przypadku, gdy egzekucja została wszczęta niecelowo i bezzasadnie to wierzyciel, a nie dłużnik zobowiązany jest do poniesienia kosztów postępowania egzekucyjnego (art. 49 ust. 4 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji).

W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, iż art. 49 ust. 4 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, a co za tym idzie możliwość obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi ma charakter wyjątkowy i powinien być interpretowany zawężająco. Chodzi tu bowiem o takie sytuacje, gdy już w chwili wszczęcia postępowania egzekucyjnego czynności komornika nie mogły doprowadzić do zrealizowania obowiązku objętego tytułem wykonawczym, zaś wierzyciel jeszcze przed złożeniem wniosku egzekucyjnego wiedział lub mógł się dowiedzieć o ww. przeszkodach. Może mieć to miejsce w szczególności wówczas, gdy dłużnik nie dał powodu do wszczęcia przeciwko niemu postępowania egzekucyjnego ze względu na dobrowolną realizację obowiązku świadczenia stwierdzonego tytułem wykonawczym, wszczęcia egzekucji na podstawie wykorzystanego już tytułu wykonawczego, wszczęcia egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego pozbawionego wykonalności, wszczęcia egzekucji z majątku dłużnika mimo posiadania przez wierzyciela zastawu zabezpieczającego pełne zaspokojenie roszczenia, chyba że egzekucja została skierowana do przedmiotu zastawu, przy czym ocena „niecelowości” wszczęcia postępowania egzekucyjnego w każdym przypadku dokonywana jest na chwilę jego zainicjowania (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2012 roku, sygn. akt III CZP 47/12).

Natomiast utrata mocy przez nakaz zapłaty czy też uchylenie wyroku zaocznego nie zawsze będzie stanowić okoliczność przesądzającą o tym, że egzekucja została wszczęta niecelowo i bezzasadnie. Na ocenę czy w danym przypadku egzekucja była niecelowa wpływ będzie miała wiedza wierzyciela lub jej brak o okolicznościach, uzasadniających uchylenie wyroku zaocznego czy utratę mocy nakazu zapłaty, np. brak zdolności sądowej, zmiana miejsca zamieszkania pozwanego czy wadliwości w doręczeniu pozwanemu orzeczenia sądu. Nie ulega jednak wątpliwości, że to dłużnik chcąc uwolnić się od ponoszenia kosztów egzekucyjnych zobowiązany będzie do wykazania, iż wierzyciel składając wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wiedział o przyczynach, które doprowadziły do utraty mocy nakazu zapłaty lub uchyleniu wyroku zaocznego. Brak udowodnienia przez dłużnika ww. okoliczności może spowodować, iż pomimo wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego orzeczenia, będącego podstawą prowadzenia egzekucji dłużnik zobowiązany będzie do poniesienia kosztów egzekucji.

Ponadto bez wątpienia niecelowe będzie także kontynuowanie przez wierzyciela postępowania egzekucyjnego w razie utraty mocy nakazu zapłaty czy wyroku zaocznego zaopatrzonych w klauzulę wykonalności.

*Niniejszy tekst został opublikowany również na portalu INFOR

Pozew o zwolnienie zajętych przedmiotów od egzekucji

27/02/2015 ,

By Agnieszka Jakubowska - Gregier

With 0 comments

Niekiedy zdarza się, iż komornik w trakcie prowadzonych czynności egzekucyjne zajmuje rzeczy, które nie należą do dłużnika, lecz osobie trzeciej. Podręcznikowym przykładem będzie zajęcie przez komornika rzeczy, które są we władaniu dłużnika na podstawie umowy najmu lokalu mieszkalnego, należącego i umeblowanego przez wynajmującego. W takiej sytuacji osoba trzecia (w naszym przykładzie wynajmujący), której prawa zostały naruszone w toku prowadzonej egzekucji może złożyć pozew o zwolnienie od egzekucji zajętych przedmiotów.

Pozew o zwolnienie zajętych przedmiotów od egzekucji wnosi się do sądu,  w którego okręgu prowadzi się egzekucję w terminie miesiąca od dnia dowiedzenia się o naruszeniu prawa (art. 843 k.p.c. w zw. z art. 841 § 3 k.p.c.). W tym miejscu wskazać należy, iż ww. termin jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu, a uchybienie mu skutkuje oddaleniem powództwa. Jednocześnie wskazać należy, iż wniesienie powództwa o zwolnienie od egzekucji powinno być poprzedzone wezwaniem wierzyciela do zwolnienia zajętych przedmiotów od egzekucji. Uzasadnione jest to tym, iż w ten sposób osoba trzecia nie naraża się na konieczność ponoszenia kosztów sądowych w przypadku uznania przez wierzyciela powództwa przy pierwszej czynności (art. 101 k.p.c.)

Kiedy małżonek jest osobą trzecią w rozumieniu art. 841 k.p.c. i może wnieść pozew o zwolnienie od egzekucji?

Małżonek dłużnika jest legitymowany do wytoczenia powództwa o zwolnienie od egzekucji, jeżeli nie jest wymieniony w tytule wykonawczym i nie toczy się przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne, w którym doszło do zajęcia przedmiotu naruszającego jego prawa (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 31 sierpnia 2010 roku w sprawie I ACa 530/10, publ. Legalis). Natomiast małżonkowi dłużnika, przeciwko któremu została już nadana klauzula wykonalności z ograniczeniem jego odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową, nie przysługuje powództwo o zwolnienie zajętego przedmiotu spod egzekucji (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2014 roku w sprawie IV CSK 240/13, publ. Legalis).

Na koniec warto wskazać, iż w przypadku dokonania przez komornika sprzedaży zajętych przedmiotów powód, będący osobą trzecią w rozumieniu art. 841 k.p.c. może zmienić swoje roszczenie na żądanie zwolnienia od egzekucji kwoty pieniężnej uzyskanej ze sprzedaży (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 października 2007 roku w sprawie IV CSK 271/07, publ. Legalis).

Kancelaria Adwokacka Agnieszka Jakubowska - Gregier
ul. Puławska 22 lok. 6, 05-500 Piaseczno, tel. 502 56 82 81, email: [email protected]