tel. +48 502 568 281

Wyrobienie paszportu bez zgody jednego z rodziców

17/01/2020 ,

By Agnieszka Jakubowska - Gregier

With 0 comments

Paszport? Tylko, gdy oboje rodzice podpiszą wniosek

W związku ze zbliżającym się okresem ferii zimowych,  coraz częściej aktualnym staje się wyrobienie paszportu pozwalającego na wyjazd małoletniego dziecka za granicę. Zgodnie z obowiązującym prawem, wniosek paszportowy powinni podpisać rodzice małoletniego. Jeżeli jednak jedno z nich nie wyraża zgody na wyrobienie niniejszego dokumentu bądź nie można nawiązać z nim kontaktu,  wówczas administracja państwowa nie wyda paszportu. Art. 14  ustawy z dn. 13.07.2006r. o dokumentach paszportowych  (Dz.U.2018.1919 t. j. z dnia 2018.10.08) stanowi bowiem wprost, iż do wydania dziecku paszportu konieczna jest pisemna zgoda obojga jego rodziców, a w wypadku braku zgodności stanowisk – orzeczenie sądu opiekuńczego, które zastępuję tę zgodę. Przepisy tej ustawy przewidują konieczność wydania orzeczenia w razie braku porozumienia pomiędzy rodzicami co do kwestii wyrobienia paszportu dla małoletniego – kwalifikując tę sprawę w świetle art. 97 § 2 k.ro. jako istotną.

 

Brak zgody na wyrobienie paszportu

Problemem jest sytuacja, gdy każde z rodziców posiada pełnię władzy rodzicielskiej, pozostając ze sobą w stałym konflikcie, uniemożliwiającym porozumienie się w istotnych sprawach dotyczących dziecka. Wówczas, istnieją dwa rozwiązania: – jak wskazano powyżej – złożenie wniosku o zastąpienie zgody drugiego rodzica zezwoleniem sądu opiekuńczego na wydanie paszportu bądź złożenie wniosku o pozbawienie lub ograniczenie władzy rodzicielskiej drugiego z rodziców. Jeżeli zdecydowano się na pierwsze rozwiązanie, to dopiero po wydaniu prawomocnego orzeczenia sądu, należy się udać do właściwego organu paszportowego ze stosownym wnioskiem. W przypadku zaś złożenia wniosku o pozbawienie lub ograniczenie władzy rodzicielskiej, jeden z rodziców mógłby samodzielnie oczywiście już po wydaniu orzeczenia przez sąd podejmować decyzję w sprawach wychowywanego dziecka.  Jednakże powyższa sytuacja wymaga wykazania, iż zachodzą przesłanki, które pozwalają na pozbawienie jednego z rodziców władzy rodzicielskiej.

 

Wyrobienie paszportu co do zasady nie zagraża dobru dziecka

W orzecznictwie przyjmuje się, że wydanie dziecku paszportu nie wywołuje w jego życiu szczególnie doniosłych konsekwencji. Małoletni staje się po prostu posiadaczem dokumentu, który umożliwia przekroczenie granicy oraz poświadcza dane osobowe w nim stwierdzone. Wskazano również, że w myśl tej zasady każdy obywatel ma prawo do otrzymania paszportu, a pozbawienie lub ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie w przypadkach przewidzianych w ustawie. W konsekwencji nie można domniemywać, że dziecko wyposażone w paszport może być uprowadzone. Nie ma żadnych podstaw do postawienia nawet teoretycznego założenia, że zabierając dziecko poza granice kraju rodzic działałby na jego szkodę lub mógłby zagrozić jego dobru (por. postanowienie Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 13 września 2018 r. o sygn. akt V Ca 205/18).

 

Wyjazd za granicę? Pamiętaj o zgodzie drugiego rodzica

Należy również podkreślić, iż  w przypadku braku porozumienia między rodzicami oraz ww. przypadkach, oddzielnej zgody sądu będzie wymagał również wyjazd dziecka za granicę w celach turystycznych, co wiąże się z ze złożeniem stosownego wniosku przez jednego z rodziców.

 

Autorem wpisu jest Pani Eliza Błachnio

Kiedy potrzebujemy zgody drugiego rodzica na wyjazd dziecka za granicę?

24/06/2015 ,

By Agnieszka Jakubowska - Gregier

With 0 comments

W sytuacji, gdy władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom każde z nich zgodnie z art. 97 § 1 kro zobowiązane jest i uprawnione do jej wykonywania, przy czym o istotnych sprawach dziecka rodzice mają obowiązek rozstrzygać wspólnie, zaś w braku takiego porozumienia pomiędzy nimi rozstrzyga sąd opiekuńczy. W tym miejscu zaznaczyć należy, iż wyjazd dziecka za granicę, nawet jeśli jest to pobyt krótkotrwały, należy do istotnych spraw dziecka (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 1998 roku, sygn. akt II CKN 887/97). Zatem jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom to decyzja o ewentualnym wyjeździe dziecka za granicę powinna zostać podjęta wspólnie. Jednakże w sytuacji, gdy jeden z rodziców nie wyraża zgody na wyjazd dziecka za granicę i niemożliwe jest porozumienie rodziców w tej kwestii, zainteresowany wyjazdem rodzic zobowiązany jest wystąpić do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wyrażenie zgody na wyjazd dziecka za granicę. Niekiedy powyższe postępowanie może być połączone z postępowaniem w sprawie wyrażenia przez sąd opiekuńczy zgody na wydanie małoletniemu paszportu, bowiem współdziałanie obojga rodziców – posiadających pełnię władzy rodzicielskiej względem małoletnich dzieci – w postępowaniu administracyjnym, mającym na celu złożenie wniosku o wydanie paszportu dla małoletniego dziecka jest niezbędne, gdyż należy do kategorii istotnych spraw dziecka w rozumieniu art. 97 § 2 kro. W imieniu małoletnich dzieci wniosek o wydanie paszportu składają rodzice wspólnie, a w przypadku braku porozumienia w tej kwestii, zgodę na wydanie paszportu zastępuje orzeczenie sądu opiekuńczego.

Godzi się również zauważyć, iż wyjazd dziecka za granice wbrew woli rodzica i bez zgody sądu może zostać uznane za nadużycie władzy rodzicielskiej. Albowiem pozbawienie przez ojca/matkę kilkuletniego dziecka naturalnego środowiska rodzinnego i bezpośredniej opieki przez drugiego rodzica oraz możliwości wychowania się wspólnie z małoletnim rodzeństwem i zatrzymanie go na stałe – wbrew woli rodzica – w obcym kraju zawiera elementy nadużycia władzy rodzicielskiej, które uzasadniają pozbawienie go tej władzy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 października 1970 roku, sygn. akt III CRN 181/70, publ. Legalis). 

Odrzucenie spadku przez małoletniego

23/03/2015 ,

By Agnieszka Jakubowska - Gregier

With 0 comments

Niekiedy nasze dziecko może zostać powołane do spadku, w skład którego wchodzą wyłącznie długi bądź też ich wysokość znacznie przekracza aktywa spadkowe. W takiej sytuacji odrzucenie spadku przez małoletniego jest często najbezpieczniejszą drogą do uniknięcia przez niego odpowiedzialności za długi, który pozostawił mu spadkodawca.

W tym miejscu wskazać należy, iż odrzucenie spadku przez małoletniego stanowi czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka i wymaga dla swej ważności uprzedniego zezwolenia sądu opiekuńczego stosownie do treści art. 101 § 3 k.r.o. (por. postanowienie Sądu Najwyższego I CKU 181/97 z dnia 27 maja 1998 roku, publ. Legalis). W związku z powyższym przed złożeniem w imieniu małoletniego oświadczenia o odrzuceniu przez niego spadku, rodzice powinni wystąpić do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wyrażenie zgody na odrzucenie spadku przez dziecko. Pamiętać przy tym należy, iż oświadczenie o odrzuceniu spadku powinno zostać złożone w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym rodzice małoletniego dowiedzieli się o tytule jego powołania do spadku. Termin ten jest o tyle istotny, bowiem brak oświadczenia ww. terminie jest jednoznaczny z przyjęciem przez małoletniego spadku z dobrodziejstwem inwentarza (at. 1015 § 2 k.c.) Warto również mieć na uwadze, iż w przypadku złożenia wniosku o zezwolenie przez sąd opiekuńczy na odrzucenie spadku w imieniu małoletniego termin do złożenia oświadczenia o odrzucenia spadku ulega zawieszeniu na czas trwania tego postępowania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 2013 roku w sprawie I CSK 329/13, publ. Legalis). W przywołanym powyżej orzeczeniu Sąd Najwyższy uznał, iż konieczność uzyskania zgody sądu na odrzucenie spadku przez osobę małoletnią w praktyce oznacza istnienie przeszkody dla wykonania uprawnienia przewidzianego w art. 1015 § 2 k.c. Podjęcie zatem czynności niezbędnej dla wykonania takiego uprawnienia powinno powodować podobne skutki, jak np. przerwa biegu terminu przedawnienia roszczenia w przypadku wszczęcia postępowania zmierzającego do uzyskania prejudykatu umożliwiającego dochodzenie roszczenia, czy zawiadomienie w odpowiednim terminie o wadach rzeczy przy dochodzeniu roszczeń z rękojmi, przy czym należy mieć na uwadze, iż w judykaturze dopuszczono zastosowanie w drodze analogii przepisów o przedawnieniu do biegu niektórych terminów zawitych (por. uchwałę pełnego składu Izby Cywilnej Sądu najwyższego z dnia 20 maja 1978 roku w sprawie  III CZP 39/77, publ. OSNCP 1979, nr 3, poz. 40 oraz uchwałę pełnego składu Izby Cywilnej i Izby Administracyjnej Sądu Najwyższego z dnia 30 grudnia 1988 roku w sprawie III CZP 48/88, publ. OSNCP 1989, nr 3, poz. 36). W związku z powyższym w ocenie Sądu Najwyższego należało się opowiedzieć za wykładnią art. 1015 § 2 k.c. uwzględniającą możliwość zawieszenia biegu terminu do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku przez małoletniego, rozpoczynającego bieg od dnia, w którym jego przedstawiciel ustawowy dowiedział się o tytule powołania do dziedziczenia, na czas trwania postępowania przed sądem opiekuńczym w przedmiocie uzyskania zgody na odrzucenie spadku. Po prawomocnym zakończeniu tego postępowania przedstawiciele ustawowi małoletniego powinni, przed upływem 6 – miesięcznego terminu biegnącego dalej po wydaniu przez postanowienia zezwalającego na odrzucenie spadku, złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku w sądzie lub przed notariuszem.