tel. +48 502 568 281

Czy jest możliwe warunkowe zwolnienie po przerwie w karze?

02/02/2015 ,

By Agnieszka Jakubowska - Gregier

With 0 comments

Co do zasady skazanego na karę pozbawienia wolności sąd może warunkowo zwolnić z odbycia reszty kary po odbyciu przez niego połowy kary (art. 77 i n. k.k.). Jednakże w przypadku, gdy skazanemu udzielono przerwy na okres co najmniej roku, zaś skazany odbył co najmniej 6 miesięcy kary – sąd penitencjarny może warunkowo zwolnić skazanego z odbycia reszty kary o ile jego postawa, właściwości i warunki osobiste, okoliczności popełnienia przestępstwa oraz zachowanie po jego popełnieniu i w czasie odbywania kary uzasadniają przekonanie, że skazany po zwolnieniu będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni ponownie przestępstwa (art. 155 § 1 k.k.w.). Powyższy przepis nie będzie miał jednak zastosowania do osób, wobec których orzeczono karę pozbawienia wolności w wymiarze przekraczającym 3 lata, przy czym warunek ten musi zostać spełniony również w wypadku podlegających odrębnemu wykonaniu kar, albowiem w sytuacji, gdy skazany odbywa dwie lub więcej niepodlegających łączeniu kar pozbawienia wolności, warunkowe zwolnienie na zasadach określonych w art. 155 § 1 k.k. nie jest możliwe wtedy, gdy suma orzeczonych kar pozbawienia wolności przekroczyła 3 lata (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia III KK 212/11 z dnia 7 grudnia 2011 roku, publ. Legalis).

Warto również pamiętać, iż użyty w artykule 155 § 1 k.k.w. termin „odbył co najmniej 6 miesięcy kary” wskazuje, że warunek ten musi być spełniony w chwili ubiegania się o możliwość skorzystania ze środka probacyjnego, jakim jest warunkowe przedterminowe zwolnienie z odbycia reszty kary pozbawienia wolności, nie zaś już w momencie udzielania przerwy w karze (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 28 czerwca 2009 roku w sprawie II AKzw 492/10, publ. Legalis). W związku z powyższym dla skorzystania z warunkowego zwolnienia na podstawie art. 155 k.k.w. nie jest konieczne, by skazany odbył co najmniej 6 miesięcy kary przed udzieleniem mu przerwy w wykonaniu kary pozbawienia wolności. Ponadto pojęcie “przerwa w wykonaniu kary pozbawienia wolności” – w rozumieniu art. 155 § 1 k.k.w. – obejmuje przerwę udzieloną przez sąd penitencjarny na podstawie art. 153 k.k.w., a także okres, w jakim skazany – po wprowadzeniu tej kary do wykonania – nie odbywał jej w dalszym ciągu w wyniku zawieszenia wobec niego postępowania wykonawczego z przyczyn wymienionych w art. 153 k.k.w. (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 30 października 2008 roku w sprawie I KZP 22/08, publ. Legalis). Zatem jeżeli postępowanie wykonawcze zostało zawieszone z uwagi na chorobę psychiczną skazanego, zaś okres zawieszenia trwał co najmniej jeden rok to przesłanka „przerwa w wykonaniu kary pozbawienia wolności” została spełniona, zaś skazany po spełnieniu pozostałych przesłanek z art. 155 k.k.w. może ubiegać się o zwolnienie z odbycia reszty kary.

Kto może starać się o dozór elektroniczny?

06/01/2015 ,

By Agnieszka Jakubowska - Gregier

With 0 comments

Dozór elektroniczny jest jednym ze sposobów odbywania kary pozbawienia wolności, które podlega kontrolowaniu zachowania skazanego przebywającego poza zakładem karnym przy użyciu aparatury monitorującej (tzw. bransoletki).

Procedura odbywania kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego wdrażana jest na wniosek skazanego lub jego obrońcy, prokuratora, sądowego kuratora zawodowego lub dyrektora zakładu karnego, przy czym w stosunku do skazanego, który chce odbywać karę ww. sposób muszą zostać spełnione (łącznie) następujące przesłanki:

  1. wobec skazanego orzeczono karę pozbawienia wolności nieprzekraczającą jednego roku, a nie zachodzą warunki przewidziane w 64 § 2 k.k. (recydywa specjalna);
  2. jest to wystarczające dla osiągnięcia celów kary;
  3. skazany posiada określone miejsce stałego pobytu;
  4. osoby pełnoletnie zamieszkujące wspólnie ze skazanym wyraziły zgodę na odbywanie przez skazanego kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego (pisemną zgodę dołącza się do wniosku o zezwolenie na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego);
  5. odbywaniu kary pozbawienia wolności w ww. systemie nie stoją na przeszkodzie możliwości techniczno-organizacyjne związane z wykonywaniem dozoru przez podmiot prowadzący centralę monitorowania i upoważniony podmiot dozorujący oraz warunki mieszkaniowe skazanego.

Ponadto skazanemu, który nie rozpoczął wykonywania kary w zakładzie karnym, można udzielić zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, jeżeli względy bezpieczeństwa i stopień demoralizacji, a także inne szczególne okoliczności nie przemawiają za potrzebą osadzenia skazanego w zakładzie karnym. Natomiast skazanemu, który rozpoczął już odbywanie kary w zakładzie karnym, można udzielić zezwolenia na odbycie w systemie dozoru elektronicznego pozostałej części kary, jeżeli za udzieleniem zezwolenia przemawiają dotychczasowa postawa i zachowanie skazanego. W tym miejscu wskazać, iż  skazany, w stosunku do którego wdrożono wykonanie kary pozbawienia wolności nie może  odbyć reszty kary ww. systemie, jeżeli pozostało mu do odbycia kary nie więcej niż rok, zaś orzeczona w stosunku do niego kara pozbawienia wolności przekraczała wymiar jednego roku (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 17 października 2013 roku w sprawie II AKzw 1167/13), bowiem chodzi o karę orzeczoną, a nie pozostałą do odbycia.

Powyższe zasady stosuje się odpowiednio do skazanego, któremu wymierzono dwie lub więcej niepodlegających łączeniu kar pozbawienia wolności, które skazany ma odbyć kolejno, nieprzekraczających w sumie jednego roku. W tym miejscu dodać należy, iż w chwili orzekania o dopuszczalności wykonywania kary pozbawienia wolności poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego, sąd winien m.in. ustalić, które z orzeczonych wobec skazanego kar pozbawienia wolności, w tym objętych wnioskiem o zezwolenie na dozór elektroniczny, podlegają wykonaniu i w jakim zakresie. Skoro tylko niektóre kary podlegają obecnie wykonaniu, to dopiero ich suma, a nie w ogóle suma kar orzeczonych, może być rozstrzygająca (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 12 września 2012 roku w sprawie II AKzw 783/12).

W sprawach o udzielenie skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego sąd penitencjarny orzeka na wniosek ww. osób. W przypadku odmowy udzielenia zezwolenia skazanemu przysługuje zażalenie do sądu odwoławczego. W tym miejscu wskazać należy, iż ponowny wniosek skazanego lub jego obrońcy o udzielenie zezwolenia w tej samej sprawie złożony przed upływem 3 miesięcy od dnia wydania postanowienia o odmowie udzielenia tego zezwolenia pozostawia się bez rozpoznania.

Kiedy Sąd zarządzi zastępczą karę pozbawienia wolności w miejsce nieuiszczonej grzywny?

10/10/2014 ,

By Agnieszka Jakubowska - Gregier

With 0 comments

By Sąd mógł zarządzić wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności muszą zostać spełnione następujące przesłanki. Po pierwsze egzekucja grzywny musi okazać się bezskuteczna lub z okoliczności sprawy wynika, że byłaby ona bezskuteczna. Po drugie skazany musi oświadczyć, iż nie wyraża zgody na podjęcie pracy społecznie użytecznej zamienionej na podstawie przepisów kodeksu karnego wykonawczego albo uchyla się od jej wykonania lub też zamiana grzywny na pracę społecznie użyteczną jest niemożliwa i niecelowa. Powyższe oznacza, iż w przypadku nieuiszczenia grzywny Sąd powinien w pierwszej kolejności (o ile to możliwe) zamienić nieuiszczoną grzywnę na prace społecznie użyteczne.

Warto wskazać, iż bezskuteczność egzekucji, o której mowa powyżej musi być faktyczna, a nie tylko hipotetyczna. Zatem jej stwierdzenie musi być poprzedzone podjęciem przez komornika czynności egzekucyjnych, potwierdzonych stosownym protokołem, które pozwalają na przyjęcie, iż egzekucja z majątku skazanego jest lub byłaby bezskuteczna (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 27 kwietnia 2004 roku w sprawie II AKzw 231/04 oraz postanowienie Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 17 stycznia 2001 roku w sprawie II AKz 1478/00).

Co więcej zarządzenie wykonania zastępczej kary pozbawienia wolności w miejsce nieuiszczonej grzywny może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy skazany pomimo możliwości nie uiszcza grzywny lub nie podejmuje orzeczonej pracy społecznie użytecznej (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 4 czerwca 2004 roku, sygn.. akt II AKzw 352/04), a zatem w sytuacji gdy okoliczności osobiste skazanego (np. zły stan zdrowia) uniemożliwia mu pozyskanie środków na uiszczenie grzywny lub wykonanie prac społecznych to sąd powinien wstrzymać się od zarządzania wykonania zastępczej kary pozbawienia wolności.

Kancelaria Adwokacka Agnieszka Jakubowska - Gregier
ul. Puławska 22 lok. 6, 05-500 Piaseczno, tel. 502 56 82 81, email: adwokat@gregier.pl