tel. +48 502 568 281

Upadłość przedsiębiorcy krok po kroku

11/05/2020 ,

By Agnieszka Jakubowska - Gregier

With 0 comments

Kto może skorzystać z upadłości?

Postępowanie upadłościowe w przypadku przedsiębiorców różni  się od analizowanej we wcześniejszych wpisach upadłości konsumenckiej. Procedurę, przewidującą upadłość przedsiębiorcy, stosuje się do:

  1. przedsiębiorców w rozumieniu Kodeksu cywilnego (jeżeli ustawa nie stanowi inaczej)
  2. spółek z ograniczoną odpowiedzialnością i spółek akcyjnych
  3. jednostek organizacyjnych posiadających zdolność prawną (np: spółki osobowe).

Ponadto, zdolność upadłościową posiadają też:

  1. wspólnicy spółek osobowych, którzy ponoszą odpowiedzialność za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem
  2. partnerzy w spółce partnerskiej.
Przesłanki ogłoszenia upadłości

Upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Domniemywa się, iż dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeśli opóźnienie w ich wykonywaniu przekracza trzy miesiące. Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, jest niewypłacalna także wtedy, gdy jej zobowiązania pieniężne przekroczą wartość jej majątku, zaś niniejszy stan utrzymuje się powyżej 24 miesięcy.

Postępowanie uregulowane ustawą należy prowadzić tak, aby roszczenia wierzycieli mogły zostać zaspokojone w jak najwyższym stopniu, a jeśli racjonalne względy na to pozwolą – dotychczasowe przedsiębiorstwo dłużnika zostało zachowane. Zgodnie z art. 3 ustawy Prawo Upadłościowe ((Dz.U. z 2019 r. poz. 498), postępowanie uregulowane ustawą może być wszczęte tylko na wniosek złożony przez podmioty określone w ustawie. Dłużnik jest zobowiązany do złożenia wniosku do sądu o ogłoszenie upadłości w terminie 30 dni od dnia powstania niewypłacalności. Wymogi formalne wniosku zostały określone w art. 22 ustawy Prawo upadłościowe. Wraz z wnioskiem o ogłoszenie upadłości dłużnik jest zobowiązany złożyć oświadczenie na piśmie co do prawdziwości danych zawartych we wniosku. W przypadku niezłożenia niniejszego oświadczenia wniosek zwraca się bez wzywania dłużnika do jego uzupełnienia. Jeżeli wniosek o ogłoszenie upadłości nie zostanie złożony w ustawowym terminie, dłużnik ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną wskutek jego niezłożenia. Warto także dodać, że w razie śmierci przedsiębiorcy można ogłosić jego upadłość, jeżeli wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony w terminie roku od dnia jego śmierci, a w przypadku ustanowienia zarządu sukcesyjnego, także po upływie roku od dnia śmierci przedsiębiorcy, a przed dniem wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego. Wniosek o ogłoszenie upadłości może złożyć wierzyciel, zarządca sukcesyjny, a także spadkobierca, oraz małżonek i każde z dzieci lub rodziców zmarłego, chociażby nie dziedziczyli po nim spadku.

Opłatę stałą w kwocie 1.000 złotych pobiera się od:

  1. wniosku o ogłoszenie upadłości:
  2. wniosku zarządcy zagranicznego w przedmiocie uznania zagranicznego postępowania upadłościowego;
  3. wniosku o zatwierdzenie układu po samodzielnym zbieraniu głosów albo otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego.

Potwierdzenie opłaty załącza się do wniosku o ogłoszenie upadłości.

Procedura i czynności wykonywane przez sąd

Sprawy o ogłoszenie upadłości są rozpoznawane przez sąd upadłościowy, czyli sąd rejonowy (sąd gospodarczy), w składzie trzech sędziów zawodowych. Właściwym jest sąd dla głównego ośrodka prowadzenia działalności dłużnika, gdzie regularnie zarządza swoją działalnością. Jeżeli dłużnik nie ma w Polsce głównego ośrodka prowadzenia działalności, właściwym jest sąd miejsca zwykłego pobytu albo siedziby dłużnika, a w razie jego braku – sąd, w okręgu, którego znajduje się majątek dłużnika.

Sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości:

  1. złożony przez wierzyciela, jeżeli dłużnik wykaże, że wierzytelność ma w całości charakter sporny, zaś spór zaistniał pomiędzy stronami przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości;
  2. jeśli nie ma zagrożenia utraty przez dłużnika zdolności do wykonywania jego wymagalnych zobowiązań pieniężnych w niedługim czasie;
  3. jeżeli majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania albo wystarcza jedynie na zaspokojenie tych kosztów.

Sąd może także podjąć decyzję o oddaleniu wniosku, jeżeli stwierdzi, iż majątek dłużnika został obciążony hipoteką lub zastawem w takim stopniu, że pozostała część majątku nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania. Wniosek o ogłoszenie upadłości nieodpowiadający wymogom, o których wspomniano powyżej, a także nienależycie opłacony zwraca się bez wzywania o jego uzupełnienie lub opłacenie, w przypadku gdy został zgłoszony przez dłużnika reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika. Jednakże poprawiony i opłacony wniosek może zostać ponownie złożony w terminie tygodnia od doręczenia zarządzenia o zwrocie, skutki zaś będzie wywoływać od daty pierwszego złożenia.

Postanowienie w sprawie ogłoszenia upadłości jest wydawane przez sąd w terminie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku. Zażalenie zaś sąd II instancji rozpoznaje w terminie miesiąca od dnia przedstawienia mu akt sprawy. Należy mieć na uwadze, że skarga kasacyjna od postanowienia sądu II instancji nie przysługuje. Postanowienie o ogłoszeniu upadłości podaje się niezwłocznie do publicznej wiadomości przez obwieszczenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym oraz dzienniku lokalnym. Należy pamiętać, że data wydania postanowienia o ogłoszeniu upadłości jest datą upadłości. Nie można także ogłosić upadłości przedsiębiorcy w okresie od otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego do jego zakończenia lub prawomocnego umorzenia.

Sąd może zabezpieczyć majątek dłużnika poprzez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego bądź zarządu przymusowego nad majątkiem dłużnika, szczególnie gdy zachodzi obawa, że dłużnik będzie ukrywał swój majątek lub działał na szkodę wierzycieli.

 

Rodzaje oraz skutki prawne ogłoszenia upadłości

W przypadku przedsiębiorców można wyróżnić dwa rodzaje upadłości. Pierwszym z nich jest likwidacja majątku przedsiębiorcy, gdzie wówczas przedsiębiorca zobowiązany jest zakończyć działalność gospodarczą. Drugim zaś rodzajem jest możliwość zawarcia układu z wierzycielami. Wtedy to przedsiębiorca dalej prowadzi działalność gospodarczą, a zobowiązania są spłacane wierzycielom, zgodnie z zawartym z nimi układem.

Jeżeli ogłoszono pierwszą z wyżej wymienionych upadłości, obejmującą likwidację majątku upadłego, upadły jest obowiązany wskazać i wydać syndykowi cały swój majątek oraz wydać wszystkie dokumenty dotyczące działalności, majątku oraz rozliczeń( m.in. księgi rachunkowe, inne ewidencje prowadzone dla celów podatkowych i korespondencję), a także udzielać sędziemu komisarzowi i syndykowi wszelkich potrzebnych informacji dotyczących jego majątku. Jeżeli zaś ogłoszono upadłość z możliwością zawarcia układu, zarząd mieniem wchodzącym do masy upadłości sprawuje zarządca. Sąd może ustanowić zarząd sprawowany przez upadłego co do całości lub części majątku upadłego. Zarząd własny upadły sprawuje pod nadzorem nadzorcy sądowego.

Rodzaj zastosowanej upadłości zależy od sytuacji dłużnika. Najważniejszym celem jest zaspokojenie w jak największym stopniu wierzycieli dłużnika. Z dniem ogłoszenia upadłości majątek upadłego staje się bowiem masą upadłości, która służy zaspokojeniu wierzycieli upadłego. W skład masy upadłości wchodzi majątek należący do upadłego w dniu ogłoszenia upadłości, a także majątek nabyty przez niego w toku postępowania upadłościowego. Nie wchodzi do masy upadłości m.in. mienie wyłączone od egzekucji według Kodeksu postępowania cywilnego oraz wynagrodzenie  za pracę upadłego. Ustalenie niniejszej masy upadłości następuje poprzez sporządzenie spisu inwentarza oraz należności.

Po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne, sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka lub przeciwko niemu. Postępowania te syndyk prowadzi na rzecz upadłego dłużnika, jednakże w imieniu własnym. W sprawach dotyczących masy upadłości syndyk dokonuje czynności w imieniu własnym, na rachunek upadłego, ale nie odpowiada za zobowiązania zaciągnięte w tych sprawach. Syndyk podejmuje także niezbędne czynności celem ujawnienia postanowienia o ogłoszeniu upadłości w księgach wieczystych, rejestrach etc. oraz dokonuje zawiadomienia o upadłości tych wierzycieli, których adresy są znane na podstawie ksiąg upadłego dłużnika.

Wierzyciel upadłego, który chce uczestniczyć w postępowaniu, powinien w terminie ustalonym w postanowieniu o ogłoszeniu upadłości, zgłosić sędziemu swoją wierzytelność. Po upływie terminu do zgłoszenia wszelkich wierzytelności, syndyk niezwłocznie sporządza listę wierzytelności, nie później jednak niż w terminie 2 miesięcy od upływu okresu, który został wyznaczony do ich zgłaszania. Likwidacji masy upadłości dokonuje się poprzez sprzedaż z wolnej ręki, w drodze przetargu, aukcji, sprzedaż nieruchomości, ruchomości, ściągnięcie wierzytelności od dłużników upadłego etc. Wierzytelności i należności podlegające zaspokojeniu z masy upadłości dzieli się na poszczególne kategorie, wraz z ustalonym pierwszeństwem. Jeśli zaś suma przeznaczona do podziału nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich należności, należności dalszej kategorii zaspokaja się dopiero po zaspokojeniu w całości należności poprzedniej kategorii, jeżeli majątek nie wystarcza na zaspokojenie w całości wszystkich należności tej samej kategorii, należności te są zaspokajane stosunkowo do wysokości każdej z nich.

W terminie 30 dni od obwieszczenia postanowienia o zakończeniu postępowania upadłościowego, upadły dłużnik, który jest osobą fizyczną, może złożyć wniosek o ustalenie planu spłaty wierzycieli i umorzenie pozostałej części zobowiązań, które nie zostały zaspokojone w toku postępowania upadłościowego.

Podsumowując, należy pamiętać, że samo złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości jest początkiem zwykle długiej drogi opartej na wszczętym wobec dłużnika postępowaniu sądowym. Ponadto, nie każdy przedsiębiorca może ogłosić upadłość. Decyzję bowiem w niniejszym zakresie podejmuje sąd, badając wszelkie zaistniałe okoliczności prowadzące do obecnej sytuacji upadłego. Należy mieć na uwadze, że przede wszystkim celem ogłoszenia upadłości jest możliwość zaspokojenia wierzycieli.

Upadłość konsumencka – nowe zasady

24/03/2020 ,

By Agnieszka Jakubowska - Gregier

With 0 comments

Upadłość konsumencka jest postępowaniem sądowym przewidzianym dla osób fizycznych, które nie prowadzą działalności gospodarczej i stały się niewypłacalne. Głównym zadaniem niniejszej instytucji jest oddłużenie niewypłacalnej osoby, bowiem w jej wyniku dochodzi do umorzenia długów konsumenta w całości lub w części. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że nie ma znaczenia wysokość zadłużenia oraz czas zwłoki dłużnika. Zgodnie z definicją zawartą w Kodeksie cywilnym, za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.

Nowe zasady ogłoszenia upadłości konsumenckiej

Dnia 24 marca 2020 roku weszły w życie przepisy nowelizacji z 30 sierpnia 2019 r. Prawa upadłościowego. Dzięki niej osoby zadłużone, które prowadzą jednoosobową działalność gospodarczą będą traktowane jak konsumenci. Istotną zmianą będzie także regulacja, która zabezpiecza przed bezdomnością. Po sprzedaży domu bądź mieszkania, dłużnikowi zostanie pozostawiona odpowiednia kwota, za którą będzie on mógł wynajmować przez dwa lata mieszkanie.  

 

Usprawnienie procedury upadłościowej

Przed wejściem w życie nowelizacji sąd oddalał wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli dłużnik doprowadził do stanu niewypłacalności umyślnie lub na skutek rażącego niedbalstwa. Obecnie, przyczyna niewypłacalności będzie badana po ogłoszeniu upadłości, przy ustalaniu plany spłaty zadłużenia. Ma to na celu przede wszystkim usprawnienie procedury upadłościowej. Sąd badając przesłanki upadłości bierze pod uwagę:

  1. niewypłacalność (art. 11 PrUpad);
  2. brak majątku na zaspokojenie kosztów postępowania (art. 13 PrUpad);
  3. wielość wierzycieli;
  4. uprawnienie (legitymację) do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości (art. 20 oraz inne przepisy PrUpad).

 

Całkowite umorzenie długów tylko w wyjątkowych przypadkach

Wszystkie powyższe okoliczności warunkują pozytywne rozpoznanie wniosku o ogłoszenie upadłości. Brak którejkolwiek z nich spowoduje konieczność oddalenia wniosku. Postanowienie o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości jest równoznaczne z postanowieniem o odmowie ogłoszenia upadłości. Należy mieć na uwadze także fakt, iż jeżeli osoba zadłużona umyślnie doprowadziła do niewypłacalności, będzie potraktowana odmiennie aniżeli dłużnik, który jest niewypłacalny z przyczyn od niego niezależnych np. brak pracy, długotrwała choroba. W pierwszym przypadku dłużnik  będzie spłacał zobowiązania krócej tj. do trzech lat, zaś w drugim od min. 36 miesięcy do siedmiu lat. Warto podkreślić także, że całkowite umorzenie długu będzie możliwe jedynie w przypadku, jeżeli udowodni się fakt, że dłużnik nie posiada majątku oraz jest „trwale niezdolny do spłaty zobowiązań” np. pozostaje trwale niezdolny do wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Ponadto umorzeniu nie podlegają zobowiązania wynikające z zasądzenia alimentów, naprawienia szkody wynikającej z przestępstwa lub wykroczenia, bądź z renty odszkodowawczej.

 

Możliwość porozumienia się z wierzycielem

Nowelizacja daje szansę także na możliwość to porozumienia z wierzycielem bez ogłaszania upadłości. Ma ono na celu odciążenie sądu, jednocześnie zapewniając dłużnikowi oddłużenie bez ogłoszenia upadłości, zaś wierzycielowi możliwość szybszego odzyskania długu. Jeżeli według sądu będzie istniała szansa na porozumienie z wierzycielem, sąd wstrzyma się z rozpoznaniem wniosku o upadłość.

Podsumowując, pomimo pozytywnych zmian wprowadzonych nowelizacją, należy mieć na uwadze, że ogłoszenie upadłości powinno wynikać z konieczności i być ostatecznością. Bowiem procedura upadłościowa może okazać się długotrwała, a na całkowite umorzenie zobowiązań mogą liczyć tylko niektórzy dłużnicy. Ponadto, od chwili rozpoczęcia postępowania upadłościowego, majątek jest nadzorowany przez syndyka. Likwidacji zaś podlegają nieruchomości, ruchomości, udziały w spółce etc. Dłużnik traci możliwość swobodnego korzystania i dysponowania swoim majątkiem, zaś sam może kupować jedynie produkty niezbędne do funkcjonowania. Upadłość konsumencka powoduje także powstanie rozdzielności majątkowej między małżonkami, jeżeli jeden z nich ogłosi upadłość. Dlatego też złożenie wniosku o upadłość konsumencką powinno być przemyślaną decyzją oraz jak wskazano powyżej, ostatecznością.

 

Autorem wpisu jest Pani Eliza Błachnio

Kara umowna – jak jej uniknąć?

16/02/2020 ,

By Agnieszka Jakubowska - Gregier

With 0 comments

Niestety czasem pomimo najlepszych chęci nie udaje nam się dotrzymać warunków umowy. W takiej sytuacji nasz kontrahent jest nie tylko niezadowolony z takiego stanu rzeczy, lecz zdarza się , że sięga po środki, które mają mu zrekompensować dolegliwości, związane z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem przez nas umowy. Niekiedy ma on uproszczoną drogę i może sięgnąć po kary umowne.

 

Kara umowna – jak jej uniknąć?

Odpowiadając na pytanie jak uniknąć kary umownej w pierwszej kolejności należy ustalić czy kara umowna odpowiada prawu. Przede wszystkim pamiętać należy, że zgodnie z art. 483 § 1 k.c. można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna). Z przepisu tego wynikają dwie istotne okoliczności. Pierwsza, że kara umowna musi zostać zastrzeżona w umowie. Powyższe oznacza, że bez zastrzeżenia w umowie kary umownej, jej wysokości lub zasad jej obliczenia kontrahent nie może w sposób dowolny i jednostronny żądać zapłaty określonej kwoty tytułem kary umownej. Po drugie kara umowna może być zastrzeżona wyłącznie na wypadek niewykonania zobowiązanie niepieniężnego.

 

Kara umowna tylko za zobowiązanie niepieniężne

W umowach często spotykam się z postanowieniami, że kara umowna przysługuje na wypadek niezapłacenia ceny / wynagrodzenia/ czynszu w terminie. Takie postanowienie umowne ze względu na treść art. 483 § 1 k.c. jest oczywiście bezwzględnie nieważne. Oznacza to, że nawet w przypadku wprowadzenia takiego postanowienia do umowy to i tak w konsekwencji druga strona nie ma uzasadnionych podstaw do dochodzenia zapłaty kary umownej na skutek niewykonania zobowiązania pieniężnego. Ewentualne powództwo oparte na tych podstawach powinno zaś ulec oddaleniu.

Co więcej skuteczność zastrzeżenia kary umownej na wypadek odstąpienia od umowy uzależniona jest od przyczyny, która legła u podstaw decyzji o odstąpieniu, Stanowisko to potwierdza również orzecznictwo. Realizacja uprawnień prawnokształtujących stron w zakresie konstrukcji kary umownej, polegającej na jej zastrzeżeniu na wypadek odstąpienia od umowy, wymaga dla swej skuteczności sięgnięcia do przyczyn realizacji prawa odstąpienia od umowy, które związane są z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem zobowiązania, od którego strony faktycznie uzależniły prawo domagania się zapłaty kary umownej. Brak jest podstaw do domagania się zasądzenia kary umownej zastrzeżonej na wypadek odstąpienia od umowy, jeżeli podstawę do odstąpienia od umowy stanowiło niewykonanie zobowiązania pieniężnego (por. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2018 r., sygn.. akt VII AGa 249/18, publ. LEX). Zatem jeżeli podstawą odstąpienia od umowy był brak uiszczenia ceny/ wynagrodzenia to wówczas strona odstępująca nie może żądać od swojego kontrahenta zapłaty kary umownej z tytułu odstąpienia od umowy.  Więcej o karze umownej za zwłokę po odstąpieniu od umowy pisałam tutaj.

 

Pierwszy krok do uniknięcia kary umownej – badamy treść postanowień umownych

Tak, jak wskazałam powyżej w pierwszej kolejności musimy zerknąć do postanowień umownych, które wprowadzają karę umowną. Jeżeli kara umowna została zastrzeżona na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania pieniężnego to wówczas nie jesteś zobowiązany do zapłaty kary umownej. Jednakże nie oznacza to, że zostaniesz w całości zwolniony od obowiązku rekompensaty swojemu kontrahentowi. Może on bowiem w zależności od okoliczności żądać od Ciebie odsetek za opóźnienie lub odszkodowania na zasadach ogólnych.

 

Miarkowanie kary umownej

Kolejnym sposobem na zwalczanie kary umownej jest jej miarkowanie. Możliwość taką przewiduje ustawodawca w art. 484 § 2 k.c… Zgodnie z przywołanym przepisem jeżeli zobowiązanie zostało w znacznej części wykonane, dłużnik może żądać zmniejszenia kary umownej; to samo dotyczy wypadku, gdy kara umowna jest rażąco wygórowana.

Istotnym kryterium miarkowania jest relacja kary umownej do odszkodowania należnego wierzycielowi na zasadach ogólnych, przyczyny opóźnienia, przyczynienie się wierzyciela, stopień winy dłużnika, relacja do należnego wynagrodzenia lub ocena stopnia naruszenia interesu wierzyciela wskutek opóźnionego wykonania umowy lub jej niepełnego wykonania (por. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie w wyroku z 11 października 2016 r. sygn. akt I ACa 1673/15). Przy uwzględnieniu roszczenie dłużnika sąd powinien uwzględnić różnorodne okoliczności konkretnej sprawy, przy czym wysokość szkody poniesionej przez wierzyciela jest jedynie jedną z nich, a katalogu kryteriów pozwalających na zmniejszenie kary umownej nie można uznać za zamknięty. Powyższe oznacza, że nie w każdym przypadku możliwe będzie miarkowanie kary umownej. Co więcej należy zdawać sobie sprawę, że obowiązek zapłaty kary umownej może powstać nawet wtedy, gdy wierzyciel na skutek niewykonania lub nienależytego zobowiązania nie poniósł w ogóle szkody majątkowej.

Rekompensata za opóźnienie w zapłacie

08/12/2015 ,

By Agnieszka Jakubowska - Gregier

With 0 comments

Nie ulega wątpliwości, iż opóźnienie w zapłacie należności wynikających z umów z naszymi kontrahentami nie należy do przyjemnych zdarzeń i często wiąże się z koniecznością poniesienia dodatkowych kosztów, związanych ze skorzystaniem z usług firmy windykacyjnej czy prawnika w celu wyegzekwowania od nieterminowego dłużnika przysługujących nam należności. W tym celu ustawodawca wprowadził do porządku prawnego instrument, którego celem jest zwrot wierzycielowi kosztów, poniesionych przy dochodzeniu należnej mu od dłużnika kwoty. Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 2013 roku o terminach zapłaty w transakcjach handlowych wierzycielowi, od dnia nabycia uprawnienia do odsetek z tytułu opóźnienia w zapłacie należności wynikającej z umowy przysługuje od dłużnika z tytułu rekompensaty za koszty odzyskiwania należności równowartość kwoty 40 euro przeliczonych na złote według średniego kursu euro ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie pieniężne stało się wymagalne. Ustawodawca tworząc powyższe rozwiązanie zdecydował się wprowadzić pieniężną rekompensatę za opóźnienie w zapłacie, której nadał formę ryczałtu w wysokości 40 euro, niezależnego od wysokości odzyskiwanej należności. Przedmiotowy ryczałt ma za zadanie rekompensować wierzycielowi wszelkiego rodzaju koszty związane z odzyskiwaniem należności, w szczególności koszty postępowania sądowego.

Warto wskazać, iż ww. prawo do ustalonej z góry rekompensaty nie ogranicza możliwości wierzyciela dochodzenia, w przypadku gdy koszty odzyskiwania należności poniesione z tytułu opóźnień w zapłacie przekroczą równowartość 40 euro zwrotu tej nadwyżki od dłużnika, o czym stanowi ust. 2 art. 10 ww. ustawy. Na szczególną uwagę zasługuje to, iż ww. przepis nie zawiera żadnych ograniczeń kwotowych dla wysokości kosztów prowadzenia postępowania windykacyjnego, co oznacza iż wierzyciel ma prawo żądać od dłużnika zwrotu wszystkich uzasadnionych kosztów, związanych z odzyskaniem należności. Jednakże należy pamiętać, iż wierzyciel chcąc uzyskać w orzeczeniu wyższą rekompensatę kosztów odzyskiwania zaległych, wymagalnych należności niż równowartość kwoty 40 euro musi, zgodnie z art.6 k.c. udowodnić poniesienie przedmiotowych kosztów. Konieczność wykazania przez wierzyciela istnienia szkody, jej wysokości oraz związku przyczynowego wynika z tego, iż roszczenie oparte na art. 10 ust. 2 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych swoim charakterem zbliżone jest do roszczenia opartego na treści art. 471 k.c. (niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy).

Należy jednak pamiętać, iż rekompensata za opóźnienie w zapłacie dotyczy wyłącznie transakcji handlowych, których stronami są przedsiębiorcy. Powyższe oznacza, iż ww. przepisy nie będą miały zastosowania do umów zawieranych z udziałem konsumentów. Co więcej zgodnie z art. 3 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych przepisów ustawy nie stosuje się do:

  1. długów objętych postępowaniami prowadzonymi na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku Prawo upadłościowe i naprawcze
  2. umów, na podstawie których są wykonywane czynności bankowe w rozumieniu przepisów art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Prawo bankowe
  3. umów, których stronami są wyłącznie podmioty zaliczane do sektora finansów publicznych w rozumieniu przepisów o finansach publicznych;
  4. dostaw i usług, do których stosuje się przepis art.  346 ust. 1 lit. b Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

Artykuł został również opublikowany na portalu INFOR