Kto może starać się o dozór elektroniczny?

Dozór elektroniczny jest jednym ze sposobów odbywania kary pozbawienia wolności, które podlega kontrolowaniu zachowania skazanego przebywającego poza zakładem karnym przy użyciu aparatury monitorującej (tzw. bransoletki).

Procedura odbywania kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego wdrażana jest na wniosek skazanego lub jego obrońcy, prokuratora, sądowego kuratora zawodowego lub dyrektora zakładu karnego, przy czym w stosunku do skazanego, który chce odbywać karę ww. sposób muszą zostać spełnione (łącznie) następujące przesłanki:

1. wobec skazanego orzeczono karę pozbawienia wolności nieprzekraczającą jednego roku, a nie zachodzą warunki przewidziane w 64 § 2 k.k. (recydywa specjalna);
2. jest to wystarczające dla osiągnięcia celów kary;
3. skazany posiada określone miejsce stałego pobytu;
4. osoby pełnoletnie zamieszkujące wspólnie ze skazanym wyraziły zgodę na odbywanie przez skazanego kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego (pisemną zgodę dołącza się do wniosku o zezwolenie na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego);
5. odbywaniu kary pozbawienia wolności w ww. systemie nie stoją na przeszkodzie możliwości techniczno-organizacyjne związane z wykonywaniem dozoru przez podmiot prowadzący centralę monitorowania i upoważniony podmiot dozorujący oraz warunki mieszkaniowe skazanego.

Ponadto skazanemu, który nie rozpoczął wykonywania kary w zakładzie karnym, można udzielić zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, jeżeli względy bezpieczeństwa i stopień demoralizacji, a także inne szczególne okoliczności nie przemawiają za potrzebą osadzenia skazanego w zakładzie karnym. Natomiast skazanemu, który rozpoczął już odbywanie kary w zakładzie karnym, można udzielić zezwolenia na odbycie w systemie dozoru elektronicznego pozostałej części kary, jeżeli za udzieleniem zezwolenia przemawiają dotychczasowa postawa i zachowanie skazanego. W tym miejscu wskazać, iż  skazany, w stosunku do którego wdrożono wykonanie kary pozbawienia wolności nie może  odbyć reszty kary ww. systemie, jeżeli pozostało mu do odbycia kary nie więcej niż rok, zaś orzeczona w stosunku do niego kara pozbawienia wolności przekraczała wymiar jednego roku (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 17 października 2013 roku w sprawie II AKzw 1167/13), bowiem chodzi o karę orzeczoną, a nie pozostałą do odbycia.

Powyższe zasady stosuje się odpowiednio do skazanego, któremu wymierzono dwie lub więcej niepodlegających łączeniu kar pozbawienia wolności, które skazany ma odbyć kolejno, nieprzekraczających w sumie jednego roku. W tym miejscu dodać należy, iż w chwili orzekania o dopuszczalności wykonywania kary pozbawienia wolności poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego, sąd winien m.in. ustalić, które z orzeczonych wobec skazanego kar pozbawienia wolności, w tym objętych wnioskiem o zezwolenie na dozór elektroniczny, podlegają wykonaniu i w jakim zakresie. Skoro tylko niektóre kary podlegają obecnie wykonaniu, to dopiero ich suma, a nie w ogóle suma kar orzeczonych, może być rozstrzygająca (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 12 września 2012 roku w sprawie II AKzw 783/12).

W sprawach o udzielenie skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego sąd penitencjarny orzeka na wniosek ww. osób. W przypadku odmowy udzielenia zezwolenia skazanemu przysługuje zażalenie do sądu odwoławczego. W tym miejscu wskazać należy, iż ponowny wniosek skazanego lub jego obrońcy o udzielenie zezwolenia w tej samej sprawie złożony przed upływem 3 miesięcy od dnia wydania postanowienia o odmowie udzielenia tego zezwolenia pozostawia się bez rozpoznania.